Menu
لوگو-گیاگانی
گیاگانی ، گیاه آرتیشو
گیاگانی ، اولین سایت مرجع گیاهان دارویی در ایران
بازدیدها
5103
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (9 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...
انگلیس

نام های دیگر :

نام علمی : Cynara scolymus
این گیاه در ایران به نام خارجی آرتیشو (Artichaut) معروف است
فارسی : در کتب قدیمی به آن انگنار و انگیناز و قناریه میگفتند . بعضی هم به آن کنگر فرنگی و بستانی می گویند .
عربی : خرشوف
انگلیسی : Arichoke - Garden Artichoke - Globe Artichoke 
آلمانی : Artischoke
فرانسه : Artichaut - Artichaut commun
ایتالیائی : Garcioffe - Artichiocco 


بخش های دارویی :

برگهای قاعده ای با گیاه کامل خشک شده ، بخش های هوایی تازه یا خشک شده .
قسمت مورد استفاده غذایی آن انتهای برگهای روی میوه و طبق آن است در فارسی این نوع را نهنج می گویند.

موارد مصرف :

اثرات درمانی :
برگ این گیاه صفراآور و اثرات آن به عنوان مقوی تلخ مؤثر بر دستگاه گوارش اثبات شده است .

موارد مصرف: موارد تأیید شده به وسیله کمیسیون E - کم اشتهایی موارد تأیید نشده از این گیاه برای درمان سوء هاضمه و همچنین به عنوان عامل پیشگیری کننده از تشکیل مجدد سنگ صفرا استفاده می گردد.
خون را پاک می کند ، چربی و اوره خون را پایین می آورد و برای مرض قند مفید است . برای معالجه اسهال البته خام آن بسیار مفید است و شیر را در پستان خشک و کم می کند .
پرورش کنگر فرنگی از دو نظر ، یکی به منظور تغذیه از قسمت گوشتدار براکته های آن و دیگری برای استفاده های درمانی پیوسته صورت می گیرد .
درعین حال اثر مدر ، مقوی معده ، تب بر وضد رماتیسم دارند و میتوان از آنها در اختلالات کبدی نظير يبوستهای ناشی از عدم دفع صفرا ، وجود صفرا در خون ، ورم روده ، پیدایش تخميرات و مسمومیت های ناشی از عدم دفع مواد از روده ، زردی، قولنج های کبدی ، سنگهای صفراوی ، افزایش کلسترول خون ، احتقان کبدی ، بیماریهای کبدی ، گرمسیری و غیره استفاده بعمل آورد .
مصرف آن در بیماریهای مختلف مانند مرض قند ناشی از نارسائی اعمال کبد ، چاقی ، سردرد های یکطرفه ، کهیر ، آسم ، نقرس ، سنگ کلیه ، تصلب شرائین ، رماتیسم ، کمی دفع ادرار ، بیماریهای پوست مانند اگزما ، التهاب و ورم پوست بدن ، Prurigo و غيره اثر مفيد ظاهر می کند . ضمنا دربیماریهائی نظیر آنژین ، گریپ و تبهای گرمسیری موجب دفع سموم از بدن بیمار از راه ادرار و بهبود بیماری می شود .
ماده مؤثر و قابل تبلور و تزریق آن در درمان بیماریهای مختلف ناشی از افزایش کلسترول و رسوب آن در عروق ، نظير سرگیجه ، احساس صداهائی درگوش ، مگس پران (mouche volant ) ، سردرد ، اضطراب ، مورمور۔ شدن ، احساس بیحالی و خستگی در بندهای انگشت ، رنگ پریدگی زمان یائسگی و بسیاری از موارد دیگر پیشنهاد گردد تا از آن در موارد مذکور استفاده بعمل آید .
بررسی های جدید Dr. L . Tixier و همکارانش که بر روی بیماران مختلف بعمل آمده ، موجب گردید که مصرف برگ کنگر فرنگی ، مخصوصا زمن کلیه و مسمومیت های ناشی از عدم دفع ادرار ، خارش اطفال و غيره اثر رضایت بخش دارد .


روش مصرف :

برگهای این گیاه به صورت خشک شده ، خرد شده ، عصاره و همچنین سایر فرآورده های جالينوسی جهت مصارف خوراکی مصرف می شوند 
مقدار متوسط مصرف برگهای این گیاه ۶ گرم در روز است. دوز منفرد عصاره خشک نیز ۵۰۰ میلی گرم می باشد.
ریشه آن را جوشانده و بخورید برای مبتلایان به روماتیسم و نقرس و یرقان و سنگ کلیه و مثانه مفید است و ادرار را زیاد می کند .
کنگر فرنگی علاوه برآنکه براکته هایش پس از پختن کاپیتولها ، به مصرف تغذیه می رسد ، اعضای دیگران به علت طعم تلخ ومواد مؤثری که دارند ، موجب تحریک و افزایش ترشحات صفرا ودفع ادرار می گردند و از این نظر در بیماریهای مربوط به این دو عضو میتوانند مصرف شوند .
دمکرده گیاه ۲ قاشق غذاخوری در یک لیوان آب جوش سه بار در روز برای تمامی بیماریهای مرتبط با کبد مناسب است .

عوارض جانبی :

تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف بجای مقادیر درمانی گیاه مزبور شناسایی نشده است ولی این گیاه در صورت تماس با پوست دست ، دارای پتانسیل متوسطی جهت ایجاد حساسیت می باشد . واکنشهای حساسیتی به ویژه هنگامی که به دلیل نوع شغل ، تماس مکرر با گیاه مزبور وجود داشته باشد ، رخ می دهد .

تداخلات دارویی :

این گیاه با برخی از دیگر گیاهان متعلق به خانواده Compositae مانند گونه های Chrysanthemum و Arnica pyrethrum واکنش متقابل دارد .


رویشگاه :

این گیاه در نواحی مدیترانه ، جزایر قناری و آمریکای جنوبی یافت شده ، در سایر مناطق کاشته میشود . پراکنش در ایران : در برخی نقاط کاشته میشود .
محل رویش اولیه آن نواحی بحرالروم است ولی امروزه در اکثر کشورها برای استفاده غذایی کاشته می شود .

ترکیبات شیمیایی :

مشتقات کافئیک اسید شامل کلروژنیک اسید ، نئوکلروژنیک اسید ، کریپتو کلروژنیک اسید و سینارین . فلاونوییدها (5/0 درصد) به ویژه روتین .
سسکویی ترپن لاکتونها (۰ تا ۴ درصد) شامل سینارو پیکرین ، دهیدروسینارو پیکرین ، گروس شیمین ، سیناراترول . 
ریشه : مشتقات کافئیک اسید از قبیل کلروژنیک اسید . در ریزوم ، سسکویی ترپن لاکتونها یافت نشده اند . 
قاعده نهنج کاپیتولهای کنگر فرنگی دارای مقدار زیادی اینولین و قسمت گوشتدار براکته های آن دارای اینولاز و برگ آن دارای یک ماده تلخ اسيد به نام سینارین cynarine است . سینارین cinarine ) Cynarine ، ليس تروكول Listrocol ، پله بوسيل Plemocil) ) ، به فرمول C25H24O12 و ماده مؤثر برگ های کنگر فرنگی با آرتیشو Artichaut است . 


شرایط نگهداری :

این گیاه را می بایست دور از نور و حشرات در ظروف کاملا سربسته نگهداری کرد .
خشک شده نهایتا یکسال ارزش دارویی دارد و بعد از شش ماه اثرات دارویی کاهش می یابد .


توضیحات تکمیلی :

گل و میوه : کلاپرک کروی، خاردار و شامل گلچه های زبانهای است و در انتهای ساقه قرار دارد . گریبان تخم مرغی تا کروی است . برگه های گریبانی گوشتی بوده ، به صورت یک نوک تخت سبز فام یا ارغوانی ، باریک میشوند . گل ها دارای جام آبی ، سوسنی یا سفید هستند . میوه فندقه کرکدار و به قطر ۴ تا ۵ میلی متر بوده ، ۷ تا ۸ میلی متر طول دارد . میوه براق و دارای لکه های قهوه ای رنگ می باشد . برگها ، ساقه و ریشه گیاهی چند ساله ، دارای ریزوم کوتاه و ساقه افراشته ، قوی و بدون کرک می باشد . ساقه به ارتفاع تا ۲ متر بوده ، پوشیده از برگهای متراکم ، سرنیزه ای ، شانه ای یا ۲ بار شانه ای و خار دار است . سطح فوقانی برگها سبز روشن و سطح تحتانی نمدی خاکستری رنگ است .
آرتیشو در نهایت دقت کاشته و خشک می شود . ریشه آرتیشو ، ریشه خشک شده این گونه بوده و برگ آرتیشو ، شامل برگهای قاعده ای تازه یا خشک شده این گیاه میباشد .
میوه آن صنوبری و شبیه به میوه درخت کاج می باشد . رنگ آن سبز است و در برگ آن تیغی شبیه به سوزن وجود دارد .
این نهنج گوشت دار بوده و قسمتی از گوشت آن در برگهایش رفته است . برای خوردن آن ابتدا باید برگها را تک تک کنند و با کمک دندان گوشت آنها را به دهان کشید و بعد گوشت نهنج را میل کرد و اگر میوه آن تازه باشد ، تمام نهنج گوشت دار و قابل خوردن است . میوه آن دارای ویتامین A و B میباشد و املاح معدنی مثل گوگرد ، منگنز و فسفر زیاد دارد .
ضمنا چون اعضای مختلف گیاه مخصوصا برگ آن ، اثر ضد اسکوربوت و رفع بیماریهای کبدی دارد ، به مصارف درمانی نیز می رسد.
کنگر فرنگی ، از راه کاشتن قطعات جوانه دار ناحيه يقه واطراف آن ، تکثیر پیدامی کند . جوانه های مذکور معمولا پس از آنکه مرحله گل دادن گیاه خاتمه پذیرفت ، در قاعده ساقه وناحيه يقه آن ظاهر می شوند ، از این جهت پس از چیدن کاپیتول ها ، ساقه گیاه را از ناحیه سطح زمین قطع می کنند و قسمتهای واقع در درون خاك را از یک قشر کود و کاه و برگ خشک درختان مختلف می پوشانند تا در فصل نامساعد زمستان ، از سرما محفوظ بماند . در بهار و گاهی پائیز ، قطعات دارای جوانه را از آن جدا می کنند و در محل مناسبی می کارند.
از طریق کاشتن دانه (ميوه) نیز می توان کنگر فرنگی را پرورش داد ولی دوره آن با این روش طولانی تر است . برای این کار ، میوه گیاه که محتوی دانه است در اسفند ماه تا اوایل فروردین در زمین زراعتی کاشته میشود .
در حالت اول ، قسمت جوانه دارگیاه ابتدا در زمین مناسبی کاشته می شود و پس از آنکه گیاه جوان حاصل شد ، آنها را در زمین اصلی به فواصل یک متر به نحوی می کارند که این فاصله بین همه پایه های کاشته شده برقرار باشد . آبیاری زمین زراعتی در صورتی که مورد پیدا نماید باید انجام گیرد .
کود حیوانی برای پرورش این گیاه ، ضروری است. برای این کار ، پهن و مخصوصآ پهن گوسفند را به کار می برند . کود انسانی رقیق شده که به صورت محلول در آمده باشد نیز برای تقویت زمین بسیار مناسب است . در جنوب فرانسه ، واریته های مختلفی از این گیاه پرورش می یابد که بعضی از آنها زود رس است . نوع زودرس ، که آرتیشوی بنفش Artichaut violet نامیده میشود ، دارای کاپیتولی مرکب از براکته های فشرده به هم است و به حالت خام نیز مصرف می گردد . از اختصاصات آن این است که براکته های کاپیتول آن ، هریک در انتها به نوعی بریدگی هلالی شکل ختم می شوند . نوع دیگری از کنگر فرنگی به نام Artichaut de Genes نیز وجود دارد که دارای فلسهائی به رنگ بنفش ومنتهی به نوك تيز در قسمت انتهائی است . این واریته در سواحل مدیترانه پرورش می یابد و بسیار مورد توجه مردم می باشد . امروزه عقیده کلی بر این است که کنگرفرنگی ، از گونه ای به نام . C .cardunculus L منشاء گرفته است .
سطح فوقانی پهنک برگهای آن نیز به رنگ سبز ولی سطح تحتانی آن به علت دارا بودن تارهای سفید رنگ و فراوان ، پوشیده از كرك بنظر می رسد .
کاپیتول آن بسیار بزرگ وشامل گلهای لوله ای ، محصور در براکته هائی با ظاهر متفاوت (برحسب نژاد های مختلف گیاه ) است ولی این براکته ها در نژاد های مختلف ، ممکن است در قسمت انتهائی ، با ظاهر گرد یا نوك تيز وغيره باشد . ناحیه غیرآزاد براکته های آن که به قاعده کاپیتول پیوستگی پیدا می کنند ، گوشتدار و دارای ذخائر غذائی مختلف است . نهنج ضخیم و گوشتدار آن شامل گلهای زیبایی به رنگ آبی یا آبی مایل به بنفش و میوه اش شفاف ، به رنگ قهوه ای تیره و منتهی به تارهای سفید و متعددی در قسمت انتهائی است .
سینارین ، در اسید استیک رقیق به حالت متبلور در می آید . طعم شیرین دارد. در گرمای ۲۲5 تا ۲۲۷ درجه ذوب میشود . به مقدار کم در آب سرد و بمقدار نسبت بیشتر در آب جوش محلول است . در اسید استیک گلاسبال و الکل ها حل می گردد .
سینارین ازنظر درمانی ، اثر زیاد کننده ترشحات صفرا دارد و از این نظر است که برگی و براکته های آرتیشو ، به عنوان صفرابر مورد استفاده قرار می گیرند . تاریخچه بنظر می رسد که تاریخ شناسائی کنگرفرنگی ، به خلاف آنچه Gibault اظهار داشته به زمان های خیلی دورتر از قرن 15 میلادی باید نسبت داده شود ، زیرا در آثار
حکماء وگیاشناسان قدیم ، دلایلی مبنی بر تأیید این مورد می توان یافت . امروزه نوع پرورش یافته این گیاه را ، نمونه اصلاح شده و تغییر شکل یافته ای از گونه وحشی این گیاهان به نام Cynara cardunculus L میدانند که در منطقه وسیعی از مدیترانه پراکندگی دارد . در ابنیه قديمه مصریان ، در بین نقوش هدایا و میوه ها ، کاپیتولهای درشتی به چشم می خورد که بی شباهت به مخروط میوه کاج نیست ولی تشخیص دقیق آن از اینکه با کاپیتول نوع وحشی یا پرورش یافته گیاه مذکورقابل انطباق است ، مشکل بنظر می رسد .
کنگر فرنگی ، در آثار تئوفراست در قرن چهارم قبل از میلاد ، تحت نام Pternia آمده است و چنین ذکر گردیده که کاپیتول یا نهنج این گیاه ، به مصرف تغذیه مردم ( مانند امروز) می رسیده است .
پرورش کنگر فرنگی در قرن اول تا چهارم میلادی ، بین مردم آن زمان معمول بوده و حتی نمونه های متفاوتی از نظر درشتی و رنگ کاپیتول ، ازاین گیاه وجود داشته است .
استفاده از خواص درمانی برگ و ساقه کنگر فرنگی ، ازقرن ۱۹ میلادی در بین مردم معمول گردید و ازآن زمان به بعد تدريجاتوجه به آن از نظر درمانی زیاد شد بطوری که در قرن حاضر ، دانشمندانی نظیر 
J . Barel - Dr . H . Leclerc
موفق به درك اختصاصات طبی گیاه به نحو کامل گردیده و توانستند آنرا به طریق صحیح به مردم بشناسانند .
درباره اثر درمانی برگ آرتیشو ، بررسی های جدیدی با همکاری انستیتوسلی فینوتراپی فرانسه به عمل آمد . پروفسور F . Mortier ، فارماکولوژیست شهر نانسی درفرانسه محقق نمود که مواد مؤثر آرتیشو اگر پس ازاستخراج ازگیاه ، عاری ازسینارین گردد ، هیچگونه اثردرمانی ظاهرنمی کند و اگر آنرا پس از استخراج ازگیاه نیز به یک موش صحرائی که حالت طبیعی داشته باشد تزریق کنند بازهم هیچگونه تغییری درجانور به وجود نخواهد آورد . برعکس اگر جانور را به طور آزمایشی مبتلا به زیاد شدن افزایش ترشحات صفرا hypercholerese و یا کم شدن ترشحات صفرا hypocholerese نمایند مشاهده خواهد شد که به کار بردن عصاره گیاه مذکور ( پس از استخراج ازگیاه ) در هردوحالت مذکور که بطور آزمایشی بوجود آمده ، ترشح صفرا را درموش صحرائی به حالت طبیعی برمیگرداند .

مطالب پیشنهادی :اسطوخدوساسطوخدوس ،  یه تقویت کننده مغز و قلبه !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
شیره آنغوزه ،  پراز خاصیت های درمانی !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آملهآمله ، ریزش مو و شوره سر رو با هم از بین میبره !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
افتیمونافتیمون ،  هزارتا خاصیت داره (یکیش درمان نفخ )!
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
انجدانانجدان ، موثر و کارآمد برای کلیه و مثانه !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آویشنآویشن ، مناسب برای رماتیسم و سیاتیک و ... !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آبرون کبیر ،  پمادش برای اگزما عالیه !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آبرون صغیرآبرون صغیر ،  برای سردرد و چشم درد میتونی ازش استفاده کنی!
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
افسنطین ، کارساز و عالی برای یبوست !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آفتاب پرستآفتاب پرست ، آب دمکرده اش تب رو قطع میکنه !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آنیسونآنیسون ،  تو طب سنتی برای سیاه سرفه استفاده میشده !
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
آرتیشوآرتیشو ،  پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ کیسه صفرا
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...
انارانار ،  صدا رو صاف میکنه و هزار تا خاصیت دیگه
برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید ...

تمامی حقوق این سایت متعلق به شرکت ایتوک پارسه جم می باشد .

هرگونه کپی برداری از این سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد .

eyetwitterpinterestlinkedininstagramtumblrpaper-plane-o