نام های گیاه

انگلیسی: Emblica Officinelis و Phyllanthus Emblica

لاتینی: Phyllanthus Emblica

فرانسوی: Emblique Officinale

به ایتالیایی: Myrobalano , Embelica

عربی: املج و السنانیر

موارد مصرف

آمله نافع سودا، ضعف باه، قي، عطش، آب زیاد دهان، خون بواسیر و بینی، رطوبت معده، ضعف قلب، چشم، معده و اعصاب، اسهال کهنه، حرارت خون، ریزش مو، کمی اشتها، نفخ، تب، آسم، ترشحات زنانگی، خفقان، استسقاء، سیاتیک، روماتیسم، فلج، شوره سر، مالیخولیا، جریان منی، سکته و سوزاک است.

خواص: به قول شیخ و گیلانی آمله نافع حرارت خون و صفرا، مقوی بدن و نافع رطوبات زیاد معده، چشم و رحم است. نیز مقوی لثه و مخرج سودا و صفرا، مقوی قلب، ذهن، اعصاب، حواس و زیاد کننده منی است.

. آمله مانع ریختن مواد زاید به معده و روده ها، نگهدارنده اخلاط از تعفن و فساد و غلبه سودا، محرک باہ ، بند آور قی، تشنگی، آب دهان، خون بواسیر و خون ریزی، خشک کننده رطوبات معده، تقویت کننده قلب، چشم، معده، احشاء و اعصاب و مسهل سودا و بلغم می باشد.

ذهن و حافظه را قوت می بخشد، خفقان و ضعف قلب و معده را دور می کند،

. مخرج سودا و محافظ اخلاط معده و روده است و باه را قوت می بخشد. سودا را رقیق و بلغم را مسهل است. حابس خون بواسیر و مقوی ذهن است.

میوه آملج نافع سوزاک، سفلیس، خارش، کچلی انگلی، صاف کننده خون، مقوی دندان و مدر حیض است. بادشکن، هضم کننده، ملین، مقوی و تب بر است. از آن جهت رفع استفراغ، کمی ترشحات ادرار، رفع يبوست، درمان التهاب و باد سرخ استفاده میگردد. دانه گیاه برای درمان بیماریهای مختلف مانند آسم، برونشیت و رفع ترشحات زنانگی به کار می رود. به علاوه آن را قابض و خلط آور می دانند، میوه نارس آن مدر و ملین است.

روغن آن برای تقویت و رویانیدن مو مفید است. تخم آملج نافع تنگی نفس، برونشیت و امراض صفراوی.

خشک و تازه آمله هر دو استعمال می شوند. خواص آن را نشاط آور، مدر و ملین می گویند. همچنین دارای اثر قابض Astringent ( استرینجت) می باشد.

مقاومت بدن را در برابر ویروسها و باکتری ها و سایر میکروب ها زیاد می کند، از استفراغ جلوگیری می نماید، اشتها را زیاد کرده، مبرد و خنک کننده و مدیر و ملین مزاج و در عین حال قابض است، نیروی جنسی را زیاد میکند، جریان آب دهان و عطش و خون بواسیر را قطع میکند، قطع کننده ی انواع خونریزی است، مسهل سودا و بلغم رقیق می باشد، رطوبت های معده و روده را خشک میکند، برای رفع نسیان و فراموشی و فلج و مالیخولیا مفید است.

اطبای مسلمین عین مطابق اطبای هند در موضوع آملج آورده اند که آن قابض، تعدیل کننده مزاج، مفرح، مقوی قلب و نافع رطوبات بدن می باشد آنان آمله را بیشتر در امراض مختلف سیلان داخلی استعمال کرده اند.

کتاب «همدرد» آمله را در نسخه های معروف و مختلف برای امراض گوناگون به کار برده است:

۱. اطریفل كبير: مغذی برای مغز و معده، مقوی باہ، علاج بواسیر و سرماخوردگی.

۲. اطریفل گشنیزی: مقوی مغز و معده، نافع بواسیر، سرماخوردگی، خارج کنند، بلغم، نافع درد اعصاب، سرخی چشم، دردگوش، بینی و سینوزیت.

3- جوارش آمله ساده: نافع درد شکم، مقوی مغز و قلب، اشتها آور، کاهش دهنده ضربان زیاد قلب و نشاط آور.

۴- جوارش آملة لؤلؤای: مقوی جگر، مغز، معده و نافع اسهال خونی که به علت ضعف روده ها است، می باشد. همچنین در نسخه های مختلف برای امراض اعصاب، طپش شدید قلب، استسقاء، بد هضمی، نفخ شکم، تب، سیاتیک، روماتیسم، فلج، سستی اعضای بدن، دردهای بدن، اسهال و درد ایام حیض بکار رفته است.

 

روش مصرف در منابع مختلف :

.تعریف: در روایات مختلفی از امام صادق ع و دیگر ائمه در باره خواص آمله همراه با دیگر ادویه چنین آمده است: نافع رطوبت بدن، سنگ مثانه، بواسیر، باد و درد معده است.

مورد استفاده طبی آن، میوه پوست کنده و بی دانه، ریشه و پوست درخت می باشد که به صورت مربا، پودر، خیسانده، دم کرده و معمولا در اطریفل (همراه با بلیله و هلیله) استفاده می شود.

با عسل نافع فلج، سستی، لقوه و مالیدن روغن آن نافع ریزش مو است و آن را سیاه می گرداند. مالیدن ساییده آمله همراه آب بر پیشانی، نافع خون دماغ است. خوراک آملج با عسل، مصطکی و دارچین نافع خفقان و سردی در قلب می باشد. خوراکش با سنبل الطیب نافع کمی اشتها است.

ساییده اش شکم را قبض می کند. نیز مربای آن ملين شکم است.

. فشرده رقیق آمله با آرد سدر و آب، بند آور اسهال مزمن و مسکن حرارت خون است.

مربای آمله از مربای هلیله کم تاثیرتر است و هر دو یک کار را انجام می دهند. خوراک آن از گرمای خون می کاهد، ریشه مو را قوی و مو را سیاه می کند، نافع درد پی و مفاصل، مقوی چشم، قلب و معده، تقویت کننده هوش و ذکاوت، پاک کننده معده، بند آور قی و تشنگی، اشتها آور، شهوت انگیز و برخی معتقدند که آن بند آورنده اسهال می باشد، لكن مربای آمله ملین و در علاج بواسیر مفید است.

، عصاره آن برای تقویت چشم مفید است، آمله را در خضابها داخل می کنند. فایده مربای آن این است که ضعف قلب و خفقان و ضعف دماغ، جگر و معده را دور می کند و اسهال را می بندد. جوارش آمله را برای تقویت معده و جلوگیری از اسهال و اختلاج قلب و تبخیر استعمال می کنند.

اگر آن را روی پیشانی بمالند، خون ریزی بینی را نافع و سرمه آن نافع پرده چشم است.

استعمال آن از ورود بخارهای بد بو به بینی جلوگیری می کند. روغن آمله مقوی و ثابت کننده رنگ مو و نافع شوره سر است.

و جوشانده آن نافع مرض قند می باشد. چکاندن خیسانده آن نافع امراض چشم، مربای آن خوش طعم و لذيذ و برای قوت قلب و مغز، بواسیر خونی، امراض جگر و معده استفاده شده است. تمام خواص هلیله در آن می باشد.

شربت میوه آن با عسل برای تب مفید است. برای صفرا چهار عدد آمله را یک شب داخل آب خیسانده و صبح با نیم کیلو شیر و شکر و مقداری زیره استعمال می کنند. آمله ماده ای شفابخش است که در نسخه های معروفی ذکر شده است. نسخه دهاتری لوهان گرد شیرین بیان ۱۸۸ گرم، گرد آملہ خشک ۷۶۸ گرم، آهن طبی ۳۸۴ گرم همه را با هم مخلوط کرده به روشی مخصوص درست میکنند که در امراض یرقان، کم خونی و سوء هضم مفید است.

چون در شیر بخیسانند شیر آملج نامند. آمله تازه را باید چند روز در شیر خیسانده، سپس آن را خشک کنند، زیرا آنچه در شیر پرورده نشده باشد تلخ و بسیار قابض است. آمله در روشهای مختلف طبی مثل الوپاتیک، هومیوپاتیک یونانی و اورویدک به کار رفته است.

روایت:

عن سعید بن جناح، عن رجل، عن أبي عبد الله ع قال: أن موسی بن عمران ع شکا الى ربه تعالى البلة و الرطوبة فامر الله تعالى أن يأخذ الهليلج و البليلج و الأملج فيعجنه بالعسل و يأخذه، ثم قال أبو عبدالله ع : هو الذي يسمونه عندكم الطريفل».

سعید بن جناح از اصحاب امام صادق ع روایت می کند که آن حضرت فرمود: موسی بن عمران از رطوبت بدنش به خدا شکایت نمود، خداوند به وی فرمود: هلیله و بلیله و آمله را با عسل معجون کن و بخور. امام فرمود: این همان است که به نام اطریفل نامیده می شود.

خواص درمانی: ۱- آن را در شربت قند خوب بجوشانید تا مثل مربا شود. هر روز دو عدد میوهی کامل آن را بدون هسته به همراه یک قاشق از شربت آن بخورید. سوءهاضمه ای را که از ضعف مزاج باشد برطرف میکند. درد موضعی را که از ضعف و بیقوگی باشد درمان می کند، از عرق بدن که از ضعف بدن به وجود می آید جلوگیری میکند. زنانی که به علتی باردار نمی شوند، در هر ماه فقط هفت روز یعنی در دوران قاعدگی اگر از آن استفاده کنند پس از مدتی باردار خواهند شد.

۲- آن را بپزید و هر روز مقداری از آن را همراه با آب آن که شیرین کرده اید، بخورید؛ و یا چند عدد تازهی آن را میل کنید. ذهن و قلب را تقویت می کند.

- آن را بدون هسته بکوبید و با آرد گنتار و آب مخلوط کرده و بخورید. اسهال مزمن را قطع میکند و حرارت خون را مینشاند.

۴- آن را بدون هسته با هم وزن آن شکر بسایید، بعد با کمی روغن بادام شیرین خمیر درست کنید و هر روز صبح ناشتا بیست گرم از آن بخورید. چشم را تقویت میکند و پیچش شکم را برطرف می سازد.

5- آن را بدون هسته با گشنیز خشک به اندازه ی مساوی بسایید و همراه با غذای نرم بخورید. اسهال کهنه را درمان میکند.

6- پودر آن را در آب خنک بریزید و بر پیشانی ضماد کنید. از خون دماغ جلوگیری میکند.

٧- پودر آن را با حنا مخلوط و خمیر کرده شبها بر پوست سر بمالید. موها را قوی و تار موها را بلندتر میکند و از سفید شدن موها جلوگیری مینماید. این گیاه مضر طحال است و مصلح آن سنبل الطیب و عسل می باشد.

روغن آمله خواص درمانی: شبها آن را بر سر بمالید. موها را بسیار قوی و تار مو را سالم و طویل میکند و از زود سفید شدن موها جلوگیری می نماید.

. از مخلوط برگ این گیاه و دانه شنبلیله، دم کرده ای در بعضی نواحی هند تهیه می شود که از آن جهت رفع دیسانتری مزمن و به عنوان مقوی استفاده می کنند.

گل آن در معجون ها با ادویه مختلف داده می شود. در فارماکو گرافیای هند از دکتر (ای. روس) نقل می شود که از ریشه آن به وسیله جوشاندن و تبخیر، ماده ای مشابه جوهر گل ژاپنی حاصل و در طب از آن استعمال می شود. عصاره پوست تازه درخت آن با عسل و زردچوبه نافع مرض سوزاک است.

مناطق قابل رویش
عوارض جانبی

ضرر و اصلاح: آمله، مضر طحال است و مصلحش آب لبلاب با عسل يا سنبل الطيب يا شربت انجیر است، باعث قولنج می شود و مصلحش روغن بادام شیرین می باشد، مضر مثانه است و مصلحش شیر تازه است.

خوراک: مقدار خوراک آن ۶ گرم می باشد. خوارک آن تنها ۳ درم است.

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید