نام های گیاه

سنوت - كمون - زیره - زیره کرمانی - زیره رومی - زیره شامی - شاه زیره - کمون رومی - تقده کرویا۔

فرانسه: ، Anis batard ، Anis des vosges ، Carvi officinal

انگلیسی:   Carwey ، Caraway

آلمانی:  Feldkimmel، Kimmel

ایتالیائی: Kummel

بخش های دارویی
موارد مصرف

اثرات: در آزمایش های انجام گرفته روی حیوانات نشان داده شده است که این گیاه دارای اثر ضد اسپاسم می باشد. گیاه مزبور همچنین واجد اثر ضد میکروب علیه گونه های

Candida ، Pseudomonas ، Bacillus و Dermatomyces است. اثر صفرا آور این گیاه طی مطالعهای که در دسترس نمی باشد، توصیف شده است. موارد مصرف: موارد تأیید شده به وسیله کمیسیون E - سوء هاضمه موارد تأیید نشده از زیره سیاه برای درمان گرفتگی عضلات معده و روده، نفخ، احساس سیری و نیز درمان اختلالات عصبی قلبی - معدی استفاده می گردد. در طب سنتی این گیاه برای بهبود تولید شیر مادران شیرده، به عنوان قاعده آور و اشتها آور به کار برده می شود.

گیاه مزبور در درمان طپش قلب مفید بوده، ضد کرم، بادشکن، مدر است و در درمان سرفه و سستی عصب سودمند می باشد.

دارای اثر نیرودهنده، هضم کننده، بادشکن، مدر و بطور خفيف قاعده آور، ضد کرم و ضد تشنج است. زیره اثر زیاد کننده ترشحات شیر دارد.

مصرف زیره با توجه به صفاتی که از نظر درمانی دارد، در معالجه بیماریهای مختلف مانند ضعف عمل دستگاه هضم، نفخ ، بلع هوا (آئروفاژی)، دل پیچه کودکان، تأخير وقوع قاعدگی زنان جوان، اشکال وقوع آن که غالبا با درد و ناراحتی همراه است (Dysmenorrhee)، ضعف اعصاب وغيره معمول است.

در دامپزشکی، از زیره برای رفع قولنج ها، اسپاسم های معدی، بی اشتهائی و کم شدن مقدار شیر دامها مانند گاو استفاده بعمل می آورند.

زیره به علت مصارفی که از نظر درمانی، در رفع برخی از ناراحتی های روده دارد و بعلاوه نیرودهنده، هضم کننده، بادشکن و زیاد کننده ترشحات شیر است، مورد کشت فراوان قرار می گیرد .

خواص درمانی:

۱- آن را بخورید. محرک، تونیک و بادشکن است، مدر، قاعده آور، شیرآور و تقویت کننده می باشد، ضدنفخ و تشنج است، مقوی معده و مسکن درد معده می باشد، برای تقویت دختران جوان ضعیف و رنگ پریده تجویز می شود، اخلاط چسبیده به دیوارهی معده را کنده و دفع میکند.

۲- پودر کوبیده ی آن را روی زخم بریزید. از خونریزی جلوگیری میکند.

٣- اگر در آب دمکرده ی آن بنشینید، برای تسکین دردهای رحم نافع است. ۴- آب آن را با عسل مخلوط کنید و بر زخم بمالید. زخم گازگرفتگی سگ هار را درمان میکند.

ها در موارد بچه هایی که تمایل به خوردن خاک، گچ و مهر دارند، مقدار دو مثقال از آن را به صورت پودر درآورید و با کمی عسل خمیر کرده هر روز صبح و عصر به بچه های دو تا سه ساله هربار به اندازه ی یک فندق کوچک و به بچه های سه تا هفت ساله به قدر یک فندق درشت بخورانید. میل آنها را به خوردن گچ، خاک و مهر کم میکند.

روغن فرار حاصل از آن نیز یکی از اجزای دهان شویه ها و محلول های افزودنی به آب حمام است.

مخلوط گیاه مذکور با سرکه انگور در درمان جرب و کچلی قارچی سر مفید است.

از روغن فرار و فرآورده های دارویی زیره سیاه جهت مصارف خوراکی استفاده می گردد. دانه های تازه خرد شده نیز برای تهیه دم کرده ها و سایر فرآورده های جالينوسی به کار برده می شوند. اشکال دارویی: پودر، کپسول، قرص های روکش دار، قطره و چای. فرآورده ها: برای تهیه دم کرده می بایست ۱ تا ۲ قاشق چایخوری دانه های زیره سیاه را له کرد، سپس به آن ۱۵۰ میلی لیتر آب داغ اضافه نمود، بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه و پس از جدا کردن تفاله، آن را مصرف نمود. مقدار مصرف: مقدار متوسط مصرف روغن این گیاه در هر وعده ۲ تا ۳ قطره روی یک حبه قند و یا ۱ تا ۵ گرم زیره است. مقدار متوسط مصرف روزانه روغن قرار زیره سیاه نیز ۳ تا ۶ قطره (معادل 5/1 تا ۶ گرم زیره) می باشد.

صور داروئی۔گرد زیره به مقدار 5/0 تا يك گرم مخلوط درعسل یا شراب ويا در یک تیزان برای چند دفعه در روز و دم کرده ۲ تا 4 گرم آن در یک لیتر آب به مقدار یک فنجان بعد از هرغذا مصرف می شود. از اسانس زیره به مقدار 3تا4 قطره بر روی یک حبه قند برای تحریک اشتها، تسکین یافتن گرفتگی غیر ارادی ماهیچه های معده و در راشیتیسم استفاده بعمل می آید.

دراستعمال خارج ، گرد دانه آنرا به مقدار 5گرم دریک لیتر آب جوش می ریزند تا بخارات متصاعده، از ریزش جریان آب از چشم جلوگیری بعمل آورد. جوشانده 50 تا ۱5۰ در هزار میوه زیره در استعمال خارج به صورت مالیدنی مصرف دارد.

در طب عوام، مخلوط روغن بادام و اسانس زیره را برای رفع دل پیچه، بر روی شکم اطفال میمالند.

از گرد زیره به عنوان ادویه و چاشنی، در تهیه برخی اغذیه مانند سوپ، راگو، نان، پنیر، نانهای قندی وغیره استفاده بعمل می آید.

استفاده از زیره دراغذیه به منظور جلوگیری از نفخ ، مخصوصا در اغذیه ای که حبوبات همراه داشته باشند، در غالب نواحی و همچنین در ایران معمول است.

اسانس زیره در تهیه صابون های عطری و در قنادی مصرف دارد.

از اسانس زیره ، ۲ نوع محلول ضد نفخ ، یکی به نام آب زیره (Caraway water) و دیگری که اسانس بیشتری دارد و آب زيره کنسانتره ( Concentrated caraway water) نامیده میشود تهیه می گردد.

آب زیره کنسانتره    ( Concentrated Caraway water)

اسانس زیره2۰ میلی لیتر

الكل ۶۰ درجه   600 میلی­لیتر

آب به مقدار کافی تا  1000 میلی­لیتر

ابتدا اسانس زیره را در الکل حل می کنند و سپس آب را به مقادیر کم، در چند دفعه به آن می افزایند و در هر دفعه نیز محلول را به شدت تکان می دهند. پس از انجام این کار، مقدار 50 گرم گرد تالک خالص و استریل یا ماده صاف کننده دیگر می افزایند و به مدت چند ساعت تکان میدهند و صاف می کنند.

مقدار مصرف آن، 3/0 تا یک میلی لیتر برای اشخاص بالغ است. آب زیره

اگر به محلول کنسانتره مذکور، معادل ۳۹ برابر حجم آن، آب اضافه کنند، آب زیره به دست می آید.

آب زیره ازنظردرمانی اثر ضد نفخ دارد و محلول مناسبی به عنوان حامل ، برای در برگرفتن داروی کودکان می باشد.

مقدار مصرف آب زیره، 5/0 تا ۲ میلی لیتر است.

۱۔ خیسانده ضد نفخ

دانه گشنیز  15 گرم

« رازیانه  15 گرم

« هویج   15 گرم

« انیسون Pimpinella Anisum15 گرم»

زیره سیاه   15 گرم

شوید       15 گرم

الكل ۳۰ درجه ۲ لیتر

مخلوط دانه (میوه) گیاهان مذکور را باید به مدت 4 روز در ۲ لیتر عرق یا الکل ۳۰ درجه به خیسانند و سپس مقدار 375 گرم قند به آن اضافه نمایند. مقدار مصرف آن از نظر درمان نفخ گازهای روده بزرگ و بلع هوا (aerophagie)، ۱5 تا 60 گرم در روز است.

۲- گرد ضد نفخ

دانه رازیانه   15  گرم

زیره سیاه  15 گرم

گشنیز     15 گرم

انیسون    15 گرم

دانه (میوه) گیاهان مذکور را باید به صورت گرد در آورده به مقدار یک قاشق چایخوری در مقدار کمی آب حل کرده ، به خوبی هم بزنند و دو مرتبه در روز بعد از غذا مصرف نمایند.

.(Dorvault, p. 579, 1982)

به فرمول مذکور می توان بهمان مقدار 15 گرم، زیره سبز وبرگ خشک گیاهانی مانند بادرنجبویه و نعناع را اضافه نمود (مولف).

زیره ، زیره سیاه مصارف زیاد بین ملل مختلف جهان دارد، در بعضی از نواحی اروپای مرکزی، از تقطير آن به منظور تهیه لیکورهائی که یکی از آنها به نام Kummel موسوم است استفاده می شود.

از میوه له شده زیره، معادل ۷ درصد اسانس به دست می آید.

مناطق قابل رویش
عوارض جانبی

تذکر: برای ریه و کلیه و همچنین برای اشخاص گرم مزاج مضر است.

تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف بجای مقادیر درمانی گیاه مزبور شناسایی نشده است. مصرف بیش از حد: مصرف مقادیر زیاد روغن فرار حاصل از این گیاه به مدت طولانی، منجر به بروز آسیب های کلیوی و کبدی میشود.

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید