نام های گیاه

فارسی: شاهترج - شاتره - تلخی - معرب

عربی :کسفرة الحمار، شاتراج  ، ساتراج

یونانی: سفندیلوس فقليسن، قنقص، قانیوس و قتالوسی،

سریانی: کبعدیا، کبعیدیون

زابلی: نشک،

هندی: کلیانه و پت پاپره, پیت پاپا گویند. Shahtara، Pitpapada

انگلیسی : Fine - leaved Fumitory Fumaria officinalis L.

F. pulchella Salisb. ,F. diffusa Arn. Fumitory

فرانسه   Fleur de terre، Pied de Geline ، F . vulgaire ، Fumeterre

آلمانی : Erdrautenkraut ، Gemeiner Erdrauch

ایتالیائی : Piscinsangue ، Feccia ، Fiele di terra ، Fumosterno officinale

بخش های دارویی
موارد مصرف

شاهتره نافع بیماری های خارش، سدد، حرارت خون، سودا، بلغم شور متعفن می باشد.

شاهتره مدر است و ضد کمبود ویتامین (ث) در بدن است. مقوي، اشتها آور و تصفیه کننده خون است.

شاهتره عروق و شرایین را نرم، بادبر و شخص را جوان و تصلب شرایین را در حالت سختی معالجه می نماید.

گرچه شاهتره صفرابر است اما مصرف مقدار زیاد آن، کم کننده مقدار گلبول قرمز خون است، از این نظر در موارد افزایش مقدار خون در بدن که به انسان، ظاهر برافروخته می دهد و نیز در تصلب شرائین و به عنوان مدر از آن استفاده می شود. اثر آن بیشتر بر روی کبد و دستگاه ترشح ادرار است. در موارد ضعف عمل دستگاه هضم، قطع غیر طبیعی قاعدگی در زنانی که به سن یائسگی نرسیده اند، اشکال وقوع قاعدگی، نارسایی اعمال کبد و غیره مصرف می شود.

جهت درمان یرقان سفارش شده است. برای رفع تمام اختلالات ناشی از بیماریهای کبدی (ضعف هاضمه، تهوع، صفرایی، سودا، امراض مزمن پوستی) مفید است.

خون را تصفیه می کند و لثه را محکم و معده را قوت و بند آمده های کبد را باز می کند و خوردنش داروی خارش و گری است.

شاهتره تصفیه کننده خون، رافع سودا و برطرف کننده عوارض جلدی ناشی از آن است.

خشک آن در تقویت معده بهتر از تازه است.

درمان تبهای سودایی و بلغم میباشد.

ابن ماسویه شاهتره را جهت معالجه گزیدن زنبور نافع دانسته است.

مسهل اخلاط سه گانه خصوصا سودا و تلخی صفرا و سودای سوخته است. مالیدن عصاره شاهتره به چشم برای تقویت دید چشم و ممانعت از ریختن اشک زیاد نافع است.

اثرات: این گیاه روی مجاری صفراوی و ناحیه گوارشی اثر ضد اسپاسم خفیف داشته، بر ترشح صفرا اثر دوگانه (کاهنده و افزاینده میزان ترشح. مترجم) دارد.

از این گیاه برای درمان ناراحتیهای توأم با اسپاسم کیسه صفرا، مجاری صفراوی و نیز ناحیه گوارشی استفاده می گردد . موارد تأیید نشده: در طب سنتی گیاه مزبور برای درمان بیماریهای پوستی، یبوست، التهاب مثانه، تصلب شرایین، روماتیسم، ورم مفاصل و نیز به عنوان تصفیه کننده خون، کاهنده قند خون و درمان عفونت به کار برده می شود.

طب هومیوپاتی: در طب هومئوپاتی از این گیاه برای درمان اگزمای مزمن توأم با خارش که ناشی از بیماری های کبدی است، استفاده میشود.

دررفع بیماری های پوستی وجذام و برخی تومورهای سرطانی ( H. Schultz در ۱۹۲۹ میلادی) اثرات مفید ظاهر می کند.

 

خواص درمانی: ۱- سی تا پنجاه گرم از آن را در یک لیتر آب جوش دم کنید و هر روز صبح و شب هربار یک فنجان از آب صاف کرده ی آن را بنوشید. خون را صاف می کند، سموم کبد را برطرف می سازد، زردی یا یرقان را درمان می کند، عطش را تسکین می دهد، مدر و معرق است، ضد انگل می باشد، تب بر است و در موارد تب های ضعیف مصرف می شود، مسهل اخلاط سه گانه خصوصا سودا و تلخی صفرا و سودای سوخته می باشد.

۲- خشک آن را بکوبید و با سرکه یا با آب و عسل و یا با مخلوطی از سرکه و عسل مخلوط کرده و بخورید. برای رفع فی صفراوی، آشفتگی های بلغمی و پاک کردن معده از فضولات حبس شده در معده بسیار نافع است.

۳- آب تازه ی آن را بگیرید و با شکر و یا با تمرهندی مخلوط کرده و بخورید. کهیر را درمان می کند، برای تقویت و پاک کردن معده و روده ها و باز کردن گرفتگی های کبد و طحال مفید است.

۴- هر روز چهار مثقال از آن را با دو مثقال پوست شاخه های جوان درخت بید در آب بجوشانید تا به اندازه ی هفت فنجان آب باقی بماند، بعد آن آب را صاف کرده و سه فنجان صبح ناشتا، دو فنجان قبل از ناهار و دو فنجان قبل از شام بنوشید. تب نوبه یا مالاریا را درمان می کند.

5- آن را در دهان بجوید و مزمزه کنید. برای التیام جراحات دهان و زبان و استحکام لثه و بن دندان نافع است.

6-آب جوشانده­ ی آن را در دهان قرقره کنید. جوشهای آن را برطرف می کند.

۷- عرق آن که از تقطیر گیاه به دست می آید را بخورید. از اسهال جلوگیری می کند.

8-ما برای برطرف کردن موی اضافی که در پلک چشم می روید، اول با موچین ضدعفونی شده مو را بکنید، . بعد به جای آن آب شاهتره ی تازه را گرفته و با صمغ عربی مخلوط کرده بمالید. مانع روییدن مجدد موی اضافی می شود.

9- با آب تازه ی آن شست وشو کنید. جرب و سودا را درمان می کند.

۱۰- مالیدن آب تازه ی آن به جای گزیدگی زنبور درد آن را نقصان می دهد.

۱۱- آب تازه ی آن را بگیرید و بر انگشتان بمالید. خارش بین انگشتان را برطرف می کند.

۱۲- کشیدن آب تازه ی آن در چشم باعث تقویت بینایی می شود و از ریختن اشک زیاد جلوگیری می کند.

۱۳- دو مثقال از آن را با دو مثقال بابونه بجوشانید و با آب صاف کرده ی آن خود را بشویید. خارش قسمت های زنانه یا واژینال را برطرف می کند.

۱۴- ضماد آن با حنا برای معالجه ی جرب و خارش پوست نافع است.

چنانچه به آب آن حنا اضافه کرده و بر بدن بمالند حكه و جرب را مانع است.

خوراک آب آن از نیم تا دو سوم لیتر، خشک آن با ادویه از هفت تا ده درم و عصاره آن از پنج تا هفت اوقیه می باشد.

بدل آن هم وزن آن سنای مکی و دو ثلث وزن آن هلیله زرد می باشد.

روش تهیه آن:

نیم مشت از گیاه تر و تازه و یا یک مشت از گیاه خشک را در یک لیتر آب دم میکنند یا می جوشانند. مقدار مصرف:

از دم کرده یا جوشانده ۲۵-۲۰ در هزار گیاه تازه یا ۶۰-۵۰ در هزار گیاه خشک به مقدار یک فنجان قبل از هر غذا به عنوان مقوی و تصفیه کننده خون فقط به مدت ۸ روز در پایان این مدت پس از گذشت ده روز مجددا تکرار شود) مصرف می شود ولی اگر به عنوان آرام کننده و کاهش دهنده گلبول های قرمز خون بدن بکار رود باید به مقادیر زیادتر، در مدت سه هفته مصرف شود.

در استعمال خارج بدن برای معالجه بیماریهای پوستی، جوشانده ۶۰ در هزار یا قویتر آن به کار می رود.

دمکره شاهتره مقدار یک قاشق دسرخوری در یک فنجان آبجوش که مدت ده دقیقه دم کنند و روزی دو یا سه فنجان میل کنند برای حبس البول مفید می باشد.

مصرف شاهتره برای تصلب شرایین مفید است. مقدار مصرف آن برای یک فنجان یک قاشق دسرخوری ده دقیقه دم کرده روزی دو یا سه فنجان قبل از غذا مصرف کنید.

دم کرده شاهتره برای انسداد مجاری کبد مفید است مقدار دم کرده اگر روزی یک قاشق دسرخوری از گیاه خشک شاهتره را در یک فنجان آب جوش مدت ده دقیقه دم کرده هر روز دو یا سه فنجان از این دم کرده را قبل از غدا با یک فنجان موقع خواب بنوشند اشتها آور خواهد بود.

شاهتره ضد اسکوربوت است و برای بیماریهای جلدی مفید می باشد.

مقدار مصرف یک قاشق دسرخوری در یک فنجان آب جوش روزی سه فنجان میل نمایند ضد خنازیر میباشد.

مقدار مصرف یک قاشق دسرخوری در یک فنجان آب جوش روزی سه فنجان میل نمایند ضد خنازیر میباشد.

مصرف آن در معالجه بیماریهای جلدی مانند سودا و ظهور دانه های تب خال مانند، اگر مدتی ادامه یابد اثر مفید ظاهر می نماید. مصرف این گیاه پوسته های سفیدک مانندی را که در اکزمای اطفال در آنها به وجود می آید از بین می برد.

یک روز در میان یک فنجان و در یک دوره تابستانی به مدت هشت روز و هر روز قبل از هر وعده غذایی، یک فنجان است.

دم کرده یا جوشانده آن به عنوان ماده مقوی و تصفیه کننده خون باید هر سال در موقع تابستان مصرف شود. به علت مزه گیرنده ای که دارد سرد است و از تلخ مزه گی اش گرم است و سردی آن از گرمی اش بیشتر است.

آب برگ آن با عسل و تمر هندی جهت پاک کردن معده و روده ها، گرفتگی کبد، طحال، رفع یرقان، درمان جرب و خارش می باشد.

آب مقطر آن ضد عفونی کننده بوده و مانع اسهال است. سرمه عصاره برگ شاهتره مقوی چشم می باشد و آب ریزش چشم را کم می کند.

عصاره برگ شاهتره مخلوط با عسل جهت منع روییدن مژه های برگشته، که کنده شده باشند به کار می رود.

مضمضه جوشانده شاهتره بهترین وسیله برای برطرف کردن جوشهای دهان و زخمهای آن است، ضماد خشک آن مخلوط با حنا که در خارش استعمال می شود، جهت امراض جلدی و خارش پوست و ضد عفونی آن مفید است.

از گیاه خرد شده و فرآورده های جالينوسی آن جهت مصارف خوراکی استفاده می شود. فرآورده ها: جهت تهیه دمکرده میبایست آب جوش را به ۲ تا ۳ گرم از گیاه افزود، پس از ۲۰ دقیقه آن را صاف کرد. مقدار مصرف: روزانه ۶ گرم از گیاه می بایست مصرف شود. برای درمان بیماریهای کیسه صفرا نیز باید نیمساعت پیش از هر وعده غذا، یک فنجان از دمکرده گیاه را به صورت گرم میل نمود. شیره حاصل از فشردن گیاه: روزانه ۲ تا ۳ قاشق چایخوری (معادل 6/2 تا 5/3 گرم گیاه) از شیره گیاه مزبور همراه با یک نوشیدنی داغ یا سرد میل شود. گیاه خرد شده تازه: روزانه ۳ بار و هر بار یک قاشق چایخوری (معادل حدود ۵۰ درصد از گیاه خشک) میل گردد. طب هومیوپاتی: ۵ قطره، یک قرص یا ۱۰ گلبول هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه (در موارد حاد) و یا ۱ تا ۳ بار در روز (در موارد مزمن). ۱ تا ۲ میلی لیتر محلول تزریقی به صورت زیرجلدی ۳ بار در روز (در موارد حاد) و یا یکبار در روز (در موارد مزمن)

در ایران از کلیه قسمتهای گیاه نوعی آب مقطر تهیه میشود که تحت نام عرق شاتره به مصارف درمان بیماریهای پوست می رسد . بعلاوه از آن به عنوان تصفیه کننده خون، استفاده بعمل می آید. در اروپا به منظور رفع ناراحتی های هضمی و به عنوان هضم کننده غذا، اشتها آور و ضد اسکوربوت مصرف می شود.

عوارض جانبی

تذکر: مصرف آن به تنهایی برای معده و شش ها خوب نیست.

شاهتره مضر طحال و کلیه است و مصلح آن هلیله زرد یا لیمو و عسل می باشد. مضر ریه است و مصلح آن کاسنی می باشد.

تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف بجای مقادیر درمانی گیاه مزبور شناسایی نشده است.

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید