نام های گیاه

فارسی: شنبيله - اقبال - گیاه اقبال - خلبه - حلبه - حلبة مرزوعة . شنبلیز - فريقه.

تخم شنبلیله نام های دیگر: هلویه - تخم شنبيله.

عربی:حلبه (HhulbahHhelbah)

فرانسه:   SenegrainiFoingrec Graine soyeuse، Sain graine ، Trigonelle ، Fenugrec انگلیسی:  Fenugreck

آلمانی:Gemeiner Hornklee، Foenugreksamen ، Bockshornklee

ایتالیائی:  Trigonella Erba medica Fieno greco-

بخش های دارویی
موارد مصرف

خواص درمانی برگ شنبلیله :  ۱- آن را بخورید. محلل، ملین و منضج است، برای درمان امراض بارد، سر عالقنيه، استسقاء ورم طحال و کبد و رحم و تسکین سرفه های سرد نافع می باشد، درد کمر، نرمی استخوانها، سل استخوان و سل ریوی را درمان می کند، تب بر است، ترشح ادرار را زیاد میکند، برودت مثانه و قطره قطره ادرار کردن را برطرف می سازد.

۲- خشک آن را روی تمامی نان بپاشید و آن نان را به صورت خیلی برشته بپزید و همیشه از آن نان استفاده کنید. مرض قند یا دیابت را درمان می کند.

٣- برای زیاد و پرپشت شدن موی سر نوزاد، مادر باید از سه ماهگی هر روز شنبلیله ی خام را با ساقه بخورد.

۴- چند روز، هر روز صبح ناشتا دو مثقال خشک آن را دم کنید و آب صاف کرده ی آن را بنوشید. فشار خون را درمان می کند، از خونریزی زیاد قاعدگی جلوگیری می نماید، اعتدال دهنده ی اخلاط است.

5- آب جوشانده ی آن را با عسل مخلوط کنید و مجددا بجوشانید تا قوام آید و بخورید. برای ضیق النفس و قروح سینه مفید است.

6-هر شب آب تازه ی آن را بگیرید و به صورت بمالید. پوست صورت را زیبا می کند، جوش های غرور را درمان میکند و اگر هر روز بر سر بمالید، بعد موها را با شدت تمام شانه کنید، موها را تقویت میکند و موخوره را از بین می برد، مالیدن أب أن ترک خوردگی های پوست را که از سرمازدگی باشد درمان می کند، به مرور ماه گرفتگی را برطرف می سازد.

۷- آن را با سنبل الطیب بجوشانید و هر روز با آب آن سر را بشویید. برای حفظ سلامت مو نافع است.

آب تازه ی آن را بگیرید و با آب کلم مخلوط کرده و بر موضع بمالید. درد نقرس را تسکین میدهد. - تازه ی آن را با انجیر تازه بکوبید و ضماد گذارید. سر سوزه را باز میکند.

خواص درمانی تخم شنبلیه: ۱- روزی سه بار هر مرتبه یک مثقال از آن را دم کنید و آب آن را صاف کرده بنوشید. مقوی بدن است، فشار خون را تنظیم میکند، مرض قند یا دیابت را درمان میکند، تب را قطع می نماید، برای رفع ناراحتیهای مثانه و کلیه نافع است، استسقا و روماتیسم را درمان می کند، ملین، منضج، محلل، مبهی، بادشکن، مدر حیض و مقوی ریه می باشد، ضعف نیروی جنسی و ضعف مسلولین را برطرف می کند، برای فتق و درد کمر مفید است، ورم های دست و پا که در اثر سرما باشد را درمان می نماید، لاغری که از اثر بیماری باشد را درمان می کند، کم خونی را برطرف می سازد، در مورد بزرگ شدن طحال و کبد مصرف می شود، تا حدی چربی خون را تنظیم می کند.

۲- برای درمان حبس البول یا بند آمدگی ادرار نوزاد، چهار مثقال از آن را دم کنید و ساعتی یک قاشق غذاخوری از آب صاف کرده ی آن را به طفل بخورانید.

روغن تخم شنبلیله خواص درمانی: آن را ضماد کنید. جوش هایی که داخل موها می زند را برطرف می سازد، زخم های چرکی را باز میکند.

فرآورده ها: شنبلیله دانه های خشک و رسیده این گونه می باشد.

: این گیاه به صورت موضعی به عنوان نوعی نرم کننده عمل کرده، در صورت مصرف خوراکی موجب کاهش قند خون می شود، گواینکه چگونگی تأثیر آن هنوز ناشناخته میباشد.

از سوی دیگر اثر كاهنده چربی گیاه مزبور که مربوط به محتوای ساپونینی آن است، کاملا اثبات گردیده است. اگرچه این گیاه همچنین به عنوان نوعی شیرافزا مصرف می گردد، ولی هیچ مدرکی دال بر نحوه تأثیر آن در افزایش تولید شیر مادران شیرده وجود ندارد.

موارد مصرف:

موارد تأیید شده به وسیله کمیسیون E

- کم اشتهایی

- التهاب پوست

طب چینی: در طب چینی از این گیاه برای درمان دردهای ناشی از سرماخوردگی بخش پایینی شکم، ضعف جنسی و فتق (که گفته می شود ناشی از سرماخوردن "Chi“ است) استفاده می گردد.

طب هندی: در طب هندی گیاه مزبور برای درمان تب، استفراغ، بی اشتهایی، سرفه، برونشیت و التهاب روده بزرگ به کار برده می شود.

طب سنتی اسلام و ایران: این گیاه در مکتب مزبور به نام «حلبه» خوانده شده، گرم در درجه اول و خشک در درجه دوم است. نضج دهنده اخلاط، نرم کننده، تحلیل برنده آماسهای سفت بلغمی، نرم کننده و رساننده دملها بوده، ضماد آن با روغن گل سرخ در سوختگی ناشی از آتش مفید است. استعمال موضعی این گیاه ضد شوره، از بین برنده بوی ناخوشایند بدن و عرق، خوشبو کننده دهان، خوش رنگ کننده پوست است. جوشانده آن بهبود دهنده طرفه (وجود لکه های خونی در چشم ) صاف کننده حسدا، نرم کننده سینه و حلق، مسکن سرفه و آسم می باشد. پخته آن با سرکه در درمان ضعف معده مؤثر است و همچنین ضماد مخلوط آن با نطرون در بهبود ناراحتی های طحال سودمند می باشد. نشستن در جوشانده آن در درمان التهاب و درد و چسبندگی رحم مفید است. استعمال موضعی خیسانده روغنی شنبلیله برای مبتلایان به بواسیر سودمند می باشد.

روش مصرف: گیاه کامل و پودر شده به شکل چای و فرآورده های ترکیبی در دسترس می باشد. اشکال دارویی: کپسولهای 575.610,626میلی گرمی

فرآورده ها: جهت تهیه چای، 5/0گرم گیاه به مدت ۳ ساعت در داخل آب سرد خیسانده شده، سپس صاف می گردد. این چای را می توان با عسل شیرین کرد. ضماد تهیه شده به شکل نوعی خمیر غلیظ و با استفاده از دانه های پودر شده گیاه تهیه می گردد. به این صورت که ۵۰ گرم دانه خرد شده گیاه به یک چهارم لیتر آب جوش افزوده گردیده. ۵ دقیقه جوشانده می شود.

برای تهیه خیساندة سرد نیز، 5/0گرم در آب سرد خیسانده شده، سپس صاف گردد.

مقدار مصرف: مقدار مصرف روزانه این گیاه جهت مصارف خوراکی ۶ گرم بوده، یک فنجان چای می بایست چند بار در روز نوشیده شود. جهت درمان کم اشتهایی نیز ۲ گرم داروی خرد شده همراه با مایعات، ۳ بار در روز پیش از غذا میل گردد. می توان خیساندة سرد این گیاه را نیز چند بار در روز نوشید.

. خواص درمانی - دانه شنبلیله نه تنها اثر نرم کننده و رفع تحریکات جلدی دارد بلکه داروئی است نیروبخش که دارای اثر ترمیم کننده قوای از دست رفته می باشد از این نظر مصرف آن اختصاصا در بیماران مبتلا به سل وافراد لاغر و نحیف به منظور فراهم آوردن ذخایر لازم در بدن اثر مفيد ظاهر می نماید. در تاریخچه مصارف درمانی از شنبلیله چنین مندرج است که مردم مشرق زمین، بامصرف شنبلیله، اندام لاغر ونامتناسب خود را به حالت طبیعی برمی گرداندند.

بررسی های ارزنده R . Heuer در سال ۱۹۲۸ نشان داد که دانه شنبلیله نه تنها درتقویت قوای جسمی و روحی مؤثر است بلکه در نرمی استخوان، خنازیر، مرض قند وهمچنین در سل ریوی، استخوانی و مغزی نیز اثرات مفید بوجود می آورد.

طبق نظریه پزشکان متخصص بیماری سل، دانه شنبلیله در بیماران مسلول، همان اثری را ظاهر می کند که روغن ماهی مرو بوجود می آورد( R. Mignot در سال ۱۹۳۱). پزشکان ایرانی وعرب، در زمانهای قدیم از دانه شنبلیله برای مداوای بیماری  قند استفاده زیاد بعمل می آوردند. از معایب شنبلیله فقط بوی نا پسند دانه خرد شده آن است که آنرا نیز با مخلوط کردن آرد دانه باسواد معطر یاشیرین می توان تاحدی برطرف نمود.

بطور خلاصه در مورد صفات درمانی شنبلیله، این نکات را باید ذکر نمود که دانه شنبلیله در تجديد قوا ، برای کسانی که براثر محرومیت های غذایی و نحيف ولاغرشدن، مستعد کسب بیماری های مختلف گردیده اند و همچنین در جلوگیری از لاغرشدن مبتلايان به مرض قندو سل، اثرات بسیار رضایت بخش ظاهر می نماید.

در استعمال خارج، از جوشانده دانه شنبلیله به صورت غرغره در ورم لوزه ها ، درد گلو و به صورت تنقیه د رالتهاب و ورم معده و روده، اسهال های ساده، بواسیر، افتادگی رکتوم Rectum وبه صورت لوسیون در آفت (aphtes) و کمپرس گرم درترك خوردن لب یا نوك پستان زنان، استفاده بعمل می توان آورد بعلاوه اثر رفع التهاب رحم metrite) دارد و محلول های آن برای شستشوی های مهبلی مورد استفاده قرار می گیرد. (

با پختن ۳ تا 4 قاشق آرد دانه شنبلیله در سرکه، می توانضماد چربی جهت رفع التهاب های سطحی بدن، چرکین شدن نسبج ملتحمه زیر پوست، اولسرها و Panaris تهیه نمود.

صورداروئی۔ جوشانده ۳۰ تا 50 درهزار دانه نیمکوب شنبلیله (به شرطی که مدت جوشیدن آن نسبتا طولانی باشد). دانه خرد شده و یا آرد عاری از بو به مقدار ۲ تا ۳ قاشق قهوم خوری مخلوطد رعسل، مربا، شکلات، ويا آنکه به صورت کاشه و مخلوط با چند قطره اسانس نعناع (برای رفع بوی دانه). عصاره روان به مقدار یک قاشق قهوه خوری درهرغذا به صورت خالص یا مخلوط با مواد دیگر مانند شربت يدوتانیک فسفاته وغيره مصرف می شود.

در استعمال خارج، جوشانده 6۰ تا ۱۲۰ درهزار دانه شنبلیله برای تنقیه و یا به صورت کمپرس بکار می رود.

نسخه جهت رفع کم خونی

عصاره روان شنبلیله ۸۰ گرم

عصاره روان ترشک Rumex) ها) ۱۰ « اسید فسفریک افیسینال ۲ »

تنطور وائیل   1 گرم

شربت پوست نارنج به مقدار کافی تا ۳۰۰ میلی لیتر

مخلوط مواد مذکور به مقدار یک قاشق سوپخوری قبل از هرغذا مصرف می شود و اثر درمانی ظاهر می نماید.

در استعمال خارج، آرد دانه شنبلیله را می توان به جای آرد دانه کتان در تهیه ضماد مورد استفاده قرارداد.

 

در طب دانه آن جهت بازسازی بدن و رفع لاغری، برای رفع کم خونی در سل ریوی و در رفع لاغری مفرط فوق العاده سودبخش است.

برگهایش به طور تازه و خشک در قورمه سبزی و غیره به کار می رود، زیرا بوی مخصوصی دارد و مقوی است. دانه های شنبلیله محرک، مقوی، محلل و تقویت دهنده قوه باه می باشد، به علاوه در ضعف قوای روحی و بدنی، کم خونی، نقرس و مرض قند به کار می رود. پودر آن در موارد نقرس، مرض قند، نرمی استخوان، کم خونی و لنفاتیسم اثرات مفیدی دارد.

رسول خدا ص فرمود: عليكم بالحلبة ولو يعلم امتي مالها في الحلبة لتداووا بها ولو بوزن ها ذهبا.

بر شما باد شنبلیله، اگر امت من می دانستند در شنبلیله چه هست هرآینه با آن مداوا می کردند اگر چه در وزن طلا بود».

روایت دعائم نیز با همین مضمون صادر شده است.۴ شنبلیله در علم روز:

این گیاه بیشتر در معالجه لاغری مصرف می شود. یعنی اشخاص لاغر آن را میخورند تا چاق شوند.

در تونس آرد تخم شنبلیله را با سه قاشق سوپخوری روغن زیتون و دو قاشق شکر مخلوط نموده هر روز صبح ناشتا یک قاشق می خورند.

تخم شنبلیله دارای فسفاتهای آلی، لستین، نوکلئوا و آلبومین است. مصرف آن در موارد نقرس، دیابت، خنازير، لنفانتیسم و لاغری است، که باید در آب جوشانده و میل کرد، چون تهوع آور است، بهتر است با گیاهان معطر مخلوط گردد.

در قدیم آن را داروی همه دردها می دانستند. بقراط برای بیماران ریوی تجویز می کرد. برای دفع کردن، باز شدن قاعدگی، رشد موها و درد دندان مصرف می­شد.

شنبلیله در تب و صرع تجویز می شود. برای احمقان وكم عقلان دستور خوردن داده اند. برگ های تازه و خشک آن برای خوشبو کردن غذا به کار می رود و مقوی است. امروزه به اثر آن روی مخاط تنفس پی برده و برای آنکه بخوبی اثر کند ۱۵۰-۶۰ گرم آن را در شیر یا آبگوشت سرد ریخته می خورند. عصاره آن در بیماریهای پوست تجویز می شود. کسانی که موی سرشان در اثر حصبه و غیره ریخته باشد اگر همه روزه سر خود را با محلول زیر ماساژ دهند بسیار مفید است. عصاره شنبلیله صد گرم، الكل ۹۰ درجه صد گرم، اسانس ژرانیوم ده قطره.

دانه شنبلیله محرک روحی، بدنی و نافع لنفانتیسم، قوه باه، راشیتیسم، کم خونی، دیابت و نقرس است. گرد کرده آن را به مقدار یک قاشق قهوه خوری با مربا یا کمپوت قبل از غذا باید خورد. دارای مواد ازته موسیلاژ، رزین، فسفر، فتين، تانن، لسیتین، الكالوئيد، تری گوتلین و مواد معدنی می باشد. جوشانده آن برای نجات از تورم مجرای ادرار تجویز می شود، چون دانه اش دارای فسفاتهای آلی، لستین، نوکلئوا و آلبومین ها است. بعضی آن را جانشین روغن ماهی مرو می دانند و برای جلوگیری از لاغر شدن بیماران مرض قند و سل نیز تجویز می شود. .

برگ آن را با سبزی و اسفناج پخته می خورند. برگ و تخم هر دو به طور دوا استعمال می شود، به حیوآنها هم به طور قوت می دهند.

محلل است و ورم ها را دور می کند، برای ورم آن را خمیر کرده می مالند. اگر زن معجون کرده بر پستان بمالد شیر قطع می شود و نیز تخم ها را ساییده بر اورام، برای لکه سیاه و جاهای دیگر می مالند لکه ها را دور می کند.

اگر تخم را با آب بسایند و بر موها بمالند موها سیاه می شود. ریختن مو را جلوگیری میکند و لكن خوردنی آن مدر بول و حیض و شیرافزا می باشد. بادشکن و مقوی اعصاب است، بیماریهای سرد مثل درد کمر، بزرگی طحال، اسهال، نفخ، پیچی شکم و اسهال و در ضعف باه خیلی مفید است.

تخم های آن ریه را قوت می دهد، مصفى امعاء است، بواسیر و درد و زخم سینه را فایده می دهد، آواز را صاف می کند، سستی سینه را می برد، با انجیر بر دمل گذاشته اورام را تحلیل می کند.

برای بزرگی طحال استعمال می کنند و نیز در مرض هيضه و سل فایده می بخشد و بعضی نسخه ها با مغز چلغوزه ( میوه صنوبر) درست کرده در زکام و تنگی نفس و سرفه استعمال کرده اند و نیز در نسخه های اعصاب و مقوی عام استعمال می شود

اگر تخم شنبلیله را آرد نموده یک قاشق قهوه خوری در یک فنجان آب جوشانیده مصرف شود، علاج کم خونی را می نماید.

تخم شنبلیله برای نقرس و روماتیسم مفید است و اگر با گیاهان خوشبو مخلوط نموده مصرف نمایند ادرار آور است. یک قاشق قهوه خوری تخم شنبلیله را در یک لیوان آب جوش جوشانیده مصرف نمایند.

تخم شنبلیله غده لوز المعده را تقویت و اختلالات حاصله از کم غذایی را درمان می کند.

آرد تخم شنبلیله برای ضماد روی دمل و زخمهای دیگر مفید است. در معالجه لاغری مفید است.

آرد تخم شنبلیله به مقدار یک قاشق قهوه خوری در یک فنجان آب جوشانیده با گیاهان معطر دیگر مخلوط نموده جهت خنازیر مصرف شود.

از نظر خواص میوه ای آن، معتقدند که برگ آن ملین و منضج است یعنی اعتدال سرفه های سرد، استسقاء، ورم طحال و کبد، درد کمر، برودت مثانه و قطره قطره ادرار کردن مفید است.

عوارض جانبی

موارد منع مصرف: استفاده از این گیاه در هنگام بارداری ممنوع است.

تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف بجای مقادیر درمانی گیاه مزبور شناسایی نشده است، گواینکه استفاده مکرر از آن به صورت خارجی ممکن است منجر به بروز حساسیت گردد.

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید