نام های گیاه

ریشه ی شیرین بیان نام های دیگر: ریشه ی مجو - ریشه ی بویانه - بیخ مهک۔ بیخ مهلک - چوب آزار

عصاره ی شیرین بیان نام های دیگر: رب سوس - رب السوس - قرظ - اقاقیا

عربی: شجرة السوس، عرق سوس (Erq sis)

فرانسه:   Bois sucre، Racine douce ، Bois sacre ، R . officinale ، Reglasse

انگلیسی:  Liquorice

آلمانی : Sassholz ، Brust - Wurzel ، Lakritzenholz

ایتالیائی: Ugurizia ، Liquirizia liscia ، Logorizia ، Regolizia ، Dolce radice

بخش های دارویی
موارد مصرف

خواص درمانی: ۱- یک قاشق گرد کوبیده ی مغز آن را در یک فنجان آب گرم بریزید، بعد صاف کنید و آب آن را شب بنوشید. بی خوابی را برطرف می کند.

٢- هفت روز صبح ناشتا آن را پوست بکنید، نیم کوب کنید، با تخم شلغم بجوشانید و آبش را بنوشید، یا آن را با برگ توت فرنگی به اندازه ی مساوی بجوشانید و آب آن را بنوشید. آسم یا تنگی نفس را درمان میکند.

۳- چهل روز هر روز صبح ناشتا در آب جوشاندهی آن گز علفی را حل کنید، بعد آن را صاف کرده و بنوشید، یا چهل روز صبح ناشتا آن را با ریشه ی انار به اندازه ی مساوی بجوشانید و آب آن را صاف کرده بنوشید. قارچ داخل معده را برطرف میکند.

۴- نیم کیلو از آن را پس از پوست کندن نیم کوب کنید و پنج ساعت در دو لیتر آب بخیسانید، بعد بجوشانید آن قدر که آب به نصف برسد، بعد آب آن را صاف کنید و ۷۵گرم گز خونسار در آن حل کنید و مجددا صاف کرده و هر روز صبح ناشتا دو فنجان از آن را بخورید. زخم معده را درمان می کند.

ها آب دمکرده ی آن را با آب جوشاندهی سیب زمینی مخلوط کنید و بنوشید. سنگ مثانه را برطرف می سازد، حبس البول یا بند آمدگی ادرار را درمان می کند.

۶ چهل تا پنجاه گرم از آن را پوست کنده، تکه تکه کنید و در یک لیتر آب به مدت ده دقیقه بجوشانید، بعد دوازده دقیقه هم دم کنید و آب صاف کرده ی آن را هر روز صبح و عصر هر بار یک فنجان بنوشید. درد مثانه را تسکین میدهد، سرفه را تسکین می دهد، گرفتگی صدا را برطرف می کند، آرامبخش اعصاب است، تبهای کهنه و رطوبتی را قطع میکند، روشن کنندهی چشم و بالابرنده ی قدرت بینایی میباشد، يبوست معده را برطرف کرده از تشنجات معده جلوگیری میکند و هضم غذا را آسان می سازد، برونشیت، قصب الریه و سیاه سرفه را درمان می کند، سردردهای کهنه را تسکین می دهد.

۷- اگر آب جوشاندهی مغز آن را گرم گرم در گلو روزی سه بار قرقره کنید، آنژین را درمان می کند.

اگر ۲۰۰ گرم از آن را پوست بکنید و در یک لیتر آب بیست دقیقه بجوشانید، بعد پانزده دقیقه آن را دم کرده و با آب صاف کرده ی آن چشم را بشویید، قرمزی چشم را برطرف می سازد و اگر با آن دهان شویه کنید، خشکی دهان را برطرف و خونریزی لثه را درمان می کند. تذکر: توجه داشته باشید که ریشه ی شیرین بیان عمل عضلات نرم را كمی کند و فشار خون را بالا می برد.

خواص درمانی عصاره شیرین بیان : ۱۔ خشک آن را مثل غبار نرم بسایید و در چشم بکشید. زردی چشم و لکهای سفید چشم را برطرف میکند.

۲- آن را بر موضع بمالید. ورم مفاصل که همراه با درد باشد را درمان می کند، کوفتگی و ضربه خوردگی عضو را بهبود می بخشد.

برگ شیرین بیان خواص درمانی: ۱- آب تازه ی آن را بگیرید و بر پوست سر ضماد کنید. تا حدی از ریزش مو جلوگیری می کند.

۲- آن را بجوشانید و آب آن را به زیر بغل یا کنج ران یا پاها یا میان انگشتان و هر کجا که بو می دهد بمالید. بوی بد را از بین می برد.

بخش های دارویی: رونده ها و ریشه های خشک شده و پوست نکنده، ریشه ها و فرآورده های خشک شده، ریزوم و ریشه های خشک پوست کنده.

فرآورده ها: ریشه شیرین بیان شامل استولون ها و ریشه های پوست کنده یا پوست نکند؛ G glabra بوده و شیره شیرین بیان عصارة همین گونه است

عصاره و ریشه: اثرات: شیرین بیان ضد التهاب، ضدزخم، خلط آور و همچنین ضد پلاکت، ضد قارچ و ضد میکروب بوده، موجب مهار یونهای کلسیم میشود. این گیاه از گذشته های بسیار دور تاکنون جهت درمان زخم های معدی به کار برده می شده است و احتمالا مصرف آن برای درمان انواع مختلف بیماری های عفونی مفید می باشد. از سوی دیگر شیرین بیان یکی از ترکیبات رایج موجود در داروهای سرماخوردگی و آنفلونزا بوده، جهت درمان برونشیت نیز به کار برده میشود. امروزه از شیرین بیان عمدتا برای درمان انواع اختلالات هورمونی مانند یائسگی، PMS و همچنین تحریک تولید آندوژن و طولانی کردن اثر هورمون های قشر فوق کلیوی استفاده می گردد

ریشه:

موارد تأیید شده به وسیله کمیسیون E - سرفه برونشیت . التهاب معده موارد تأیید نشده: از ریشه این گیاه برای درمان نزله بخش فوقانی دستگاه تنفسی و نیز مداوای زخم های معده و اثنی عشر استفاده می گردد. در طب سنتی گیاه شیرین بیان جهت درمان آپاندیسیت، یبوست و افزایش میزان شیر و ادرار به کار برده می شود. این گیاه همچنین جهت درمان صرع و التهاب دستگاه گوارش و مجاری ادراری تناسلی استفاده گردیده، به طور خارجی نیز به منظور درمان درماتوز به کار برده می شود. طب هندی: در طب هندی شیرین بیان به طور داخلی جهت درمان زخم معده، سردرد، برونشیت، بیماری های چشم و گلو و به صورت خارجی جهت بهبود زخمها و بریدگیها استفاده می گردد. طب چینی: در طب چینی گیاه مزبور جهت درمان گلو درد، کفگیرک، اختلالات طحال، سرفه های خشک و از دست رفتن آب بدن به کار برده می شود.

طب سنتی اسلام و ایران: این گیاه در مکتب مذکور به نام «سوس» خوانده شده، گرم و تر در درجه اول است. مفید در درمان سرفه، نرم کننده سینه و حلق و تسکین دهنده عطش میباشد. ضماد ریشه پخته این گیاه در درمان داخس (التهاب بند انتهایی انگشت) نافع است. مالیدن عصاره گیاه به چشم موجب از بین رفتن ناخنک می گردد. گیاه مزبور در درمان سوزش ادرار، التهاب معده، زخمهای کلیه و مثانه، تبهای کهنه، زخمهای چرکین سودمند بوده، مصرف خوراکی آن در صاف کردن صدا و رفع خشونت حنجره مؤثر است.

عصاره ریشه: از عصاره ریشه این گیاه برای درمان التهاب معده، زخم های معده، پیشگیری از ایجاد زخم های گوارشی و التهاب ویروسی کبد استفاده می گردد.

اشکال دارویی: کپسول های ۱۰۰، ۲۰۰، ۴۰۰، ۴۴۴، ۴۴۵، ۴۵۰ و ۵۰۰ میلی گرمی. فرآورده ها: برای تهیه دمکرده می بایست ۱ تا 5/1 گرم از ریشه کاملا خرد شده را به آب سرد افزود و آن را جوشاند، یا این که آب جوش را به داروی مزبور اضافه نمود، پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه آن را صاف کرد (یک قاشق چایخوری از جوشانده مذکور برابر با ۳ گرم گیاه است).  مقدار مصرف: مقدار متوسط مصرف روزانه ریشه شیرین بیان، ۵ تا ۱۵ گرم است که برابر با ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلی گرم گلیسریزین می باشد. مدت مصرف داروی مزبور نمی بایست بیش از ۶ هفته باشد (به بخش مصرف بیش از حد مراجعه گردد). از 5/0 تا ۱ گرم از عصاره ریشه نیز برای درمان نزله ناحیه فوقانی دستگاه تنفسی و از 5/1 تا ۳ گرم آن جهت مداوای زخم های معدی و اثنی عشر استفاده میشود. چای: پس از هر وعده غذا، یک فنجان چای شیرین بیان میل گردد. عصاره ریشه: روش مصرف: عصاره ریشه این گیاه به طور گسترده در تهیه فرآورده های دارویی که به صورت چای یا به شکل قطره در دسترس می باشند، مورد استفاده قرار می گیرد. شیره گیاه مزبور نیز در تهیه فرآورده های خوراکی حاوی شیرین بیان به کار برده میشود. فرآورده ها: برای تهیه چای می بایست یک فنجان آب جوش را به یک قاشق چایخوری از شیره گیاه افزود و آن را مدت ۵ دقیقه به حال خود رها کرد.

مقدار مصرف: یک فنجان چای پس از هر وعده غذا نوشیده شود. مقدار داروی مصرفی به شکل قطره، ۲۵ قطره، ۴ بار در روز است.

خواص درمانی شیرین بیان علاوه بر آنکه در داروسازی جهت محفی ساختن طعم ناپسند بعضی داروها نظیر سولفات کینین، آلوئس، کاسیا وغیره بکار می رود، با مسهل های قوی نیز که مصرف آنها معمولا پیچش و ناراحتی بوجود می آورند، مخلوط می گردد زیرا مصرف آن، وجب کم شدن انقباضات روده می شود.

شیرین بیان، اثر رفع سرفه های عصبی، برونشیت والتهاب نای دارد. مصرف آن در موارد التهاب معده، زخم معده و اثنی عشر، اثر درمانی ظاهر می کند (Rivers)..

صورداروئی۔ شیرین بیان در مصارف داخلی معمولا به صورت دم کرده ۳۰ تا 60 درهزار وگرد آن به مقدار 5 تا ۲۰ گرم بکار می رود. گرد ریزوم آن، در تهیه حبها مصرف دارد.

شیرین بیان به صورت عصاره روان به مقدار ۳-۵ گرم در روز وعصاره نرم به مقدار ۲-۳ گرم در روز نیز مصرف می شود.

نسخه جهت درمان گاستربت (التهاب معده) وزخم معده (Rivers).

گرد عصاره شیرین بیان 100 گرم

آب  50 گرم

به مقدار ۳ قاشق قهوه خوری درروز.

عوارض جانبی

موارد منع مصرف: ریشه و میوه (در متن چنین است و ظاهر می بایست عصاره ریشه باشد. مترجم): در صورت وجود بیماری هایی مانند هپاتیت مزمن، امراض ناشی از احتباس صفرا، تشمع کبد (سیروز)، نارسایی شدید کلیوی، دیابت شیرین، آریتمی، پرفشاری خون، هیپرتونی، اختلالات عصبی عضلانی هیپرتونیک و پایین بودن غلظت خونی پتاسیم نمی بایست از این گیاه استفاده شود. مصرف دخانیات نیز سبب بروز مسمومیت با شیرین بیان می گردد (به دلیل آن که از گیاه مزبور جهت خوش طعم کردن سیگار استفاده میشود. استفاده در دوران بارداری مصرف فرآورده های حاصل از شیرین بیان در دوران بارداری ممنوع است. استفاده در دوران شیردهی: مصرف فرآورده های حاصل از شیرین بیان در دوران شیردهی ممنوع است. عوارض جانبی و هشدارها: ریشه و عصاره: شیرین بیان را نمی بایست به مدت طولانی بدون نظارت پزشک مصرف نمود. چرا که مصرف خوراکی طولانی مدت آن ممکن است منجر به افزایش فشار خون، آماس، مشکلات قلبی، پسودوهایپر آلدسترونیسم، هیپرکورتیزولیسم، احتباس سدیم یا عدم توازن شدید الکترولیتها و مواردی از قبیل هیپرناترمی و هیپوکالمی شده در نتیجه سبب بروز هیپوتونی، ضعف عضلانی، فلج شل و در موارد نادر میوگلوبینوری گردد. اثرات قلبی عروقی: یافته های حاصل از یک بررسی حاکی از آن است که مصرف شیرین بیان موجب افزایش فشار خون در بزرگسالان دارای فشار خون طبیعی و نیز افراد مبتلا به فشار خون بالا میشود. اثر مزبور برگشت پذیر بوده و وابسته به دوز داروی مصرف شده است (2001 ,Sigurjonsdottir et al , 2003 ; Sigurjonsdottir et al). از سوی دیگر این گیاه با افزایش کورتیزول کلیوی و در نتیجه احتباس آب و سدیم موجب افزایش فشار خون می گردد. بر طبق برخی گزارش ها مصرف شیرین بیان موجب آریتمی و کاردیومیوپاتی نیز می شود .اثر روی دستگاه عصبی مرکزی: مصرف بی رویه شیرین بیان در ۲ مورد موجب ایجاد انسفالوپاتی ناشی از فشار خون بالا گردید. در هر ۲ مورد مزبور، علائم بیماری پس از قطع مصرف شیرین بیان ناپدید شد . پسودو هایپر آلدوسترونیسم: مصرف شیرین بیان ممکن است موجب ایجاد نوعی پسودو هایپر آلدوسترونیسم شود که دارای علائم بیوشیمیایی مشابه با آلدوسترونیسم اولیه است. این علائم شامل احتباس سدیم (آماس محیطی، دیس پنه، فشار خون) و هیپوکالمی (تکرر ادرار، میوپاتی پروگزیمال، لتارژی، مورمورشدن، گرفتگی عضلانی، سردرد و کزاز) میباشد. از سوی دیگر گلیسیرتینیک اسید که متابولیت گلیسیریزیک اسید است با مهار آنزیم کلیوی ۱۱- بتا - هیدروکسی استرویید - دهیدروژناز، از تبدیل کورتیزول به متابولیت غیرفعال آن، یعنی کورتیزون ممانعت می کند. بنابراین به دنبال افزایش غلظت کورتیزول به ویژه در کلیه ها، گیرنده های کورتیکوییدی معدنی تحریک شده و عوارضی مانند عوارض ناشی از آلدوسترون افزایش یافته ایجاد می شود.

از سوی دیگر گلیسیرتینیک اسید موجب سرکوب شدن محور آلدوسترون - رنین می گردد  گزارش شده است که مصرف روزانه تقریبأ ۲۰۰ تا ۴۰۰ گرم از «کیک Pontefract» (که حاوی ۱۵ گرم شیرین بیان است) توسط یک زن ۵۶ ساله جهت درمان یبوست مزمن، منجر به هیپوکالمی کشنده، میوپاتی هیپوکالمیک شدید، ضعف عمومی، بالا رفتن میزان برخی ترکیبات حاکی از افزایش عملکرد کبد (شامل افزایش بیلی روبین، کراتین کیناز، فسفاتاز آلکالین و ترانس آمیناز آلانین) و همچنین علائم شبه آنفلونزا (شامل تهوع، استفراغ و اسهال) گردید. گو اینکه چند روز بعد از قطع مصرف «کیک Pontefract» و نیز درمان هیپوکالمی با تزریق درون وریدی پتاسیم کلراید، علائم ناشی از افزایش عملکرد کبد به حالت طبیعی بازگشت و بدین ترتیب بهبودی کامل حاصل شد

عوارض اسکلتی – ماهیچهای: گزارشی از مراجعه یک مرد چینی به بخش اورژانس بیمارستان وجود دارد که به نظر می رسد به دلیل مصرف بی رویه چای تهیه شده از شیرین بیان، دچار هیپوکالمی شدید و در نتیجه ضعف عضلانی منجر به فلج اندام های انتهایی گردیده بود. فرد مزبور به مدت ۳ سال، روزانه از نوعی چای شیرین شده با ۱۰۰ گرم ریشه شیرین بیان که حاوی 3/2درصد گلیسیریزیک اسید بود، استفاده می نمود. وی علاوه بر هیپوکالمی دچار افزایش فشار خون و آلكالوزیس متابولیک شد. اقدامات درمانی شامل تزریق درمان وریدی پتاسیم کلراید بود. ۲ هفته پس از درمان کلیه علائم بیماری مرتفع شدند (2003 ,Lin et al). عوارض چشمی: بر اساس برخی گزارش ها مصرف 25/0 تا ۲ پوند شیرین بیان توسط ۵ بیمار موجب بروز اختلالات بینایی در آنها گردید. محققان با استناد به گزارشهای مزبور نتیجه گرفتند که مصرف شیرین بیان ممکن است موجب تحریک شبکیه و اسپاسم عروق اکسی پیتال و اسپاسم عروق خون رساننده اعصاب بینایی شده، بدین ترتیب باعث بروز اختلالات بینایی گردد.

کاهش تستوسترون: یافته های حاصل از یک بررسی که روی تعدادی مرد جوان سالم (۲۲ تا ۲۴ ساله) صورت گرفت حاکی از آن است مصرف روزانه ۷ گرم شیرین بیان (حاوی 5/0 گرم گلیسیریزیک اسید) به مدت ۷ روز، موجب کاهش تستوسترون موجود در سرم و افزایش غلظت ۱۷ - هیدروکسی پروژسترون گردید

افزایش وزن: بر اساس یک بررسی مشخص شد که مصرف شیرین بیان (روزانه ۱۵۰ میلی گرم گلیسیرتینیک اسید) به مدت ۴ هفته، موجب افزایش وزن افراد مبتلا به فشار خون بالا و نیز افرادی با فشار خون طبیعی میشود. از سوی دیگر شاخص توده بدن پس از گذشت ۲ هفته از مصرف شیرین بیان توسط افراد مبتلا به فشار خون بالا و افراد دارای فشار خون طبیعی تا حدود 42/0 -/+38/0 افزایش یافت.

 

 

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید