نام های گیاه

فارسی:  قوقام - عمر - اسمار - مورد سبز - مورت - آس - آس بستانی - زند - عمار - , قنطوس -

تخم مورد

عربی: حب الاس، مرسين، حميلاس، آس، قمام

انگلیسی: Myrtus communis L. Myrtle

فرانسه: Myrte

آلمانی: Myrtenbaum، Myrte

ایتالیائی: Mortella comune، Mirtella ، Martello ، Martellina ، Mirto

بخش های دارویی
موارد مصرف

خواص درمانی: ۱- بیست و پنج گرم از خشک آن را در یک لیتر آب جوش دم کنید و آب صاف کرده ی آن را روزی دو یا سه بار و هر مرتبه یک فنجان بنوشید. قابض است، برای رفع سوءهاضمه و بیماریهای معده و کبد مؤثر است، برای رفع ناراحتی های مغزی به خصوص صرع مفید می باشد.

۲- هر روز مقدار دو گرم پودر آن را روی جگر بپاشید و آن جگر را روی آتش نیم پز کنید و بخورید. شب کوری را مداوا می کند.

٣- خوردن اسانس روغنی آن فرح آور و مقوی قلب است، برای التیام زخم های داخلی اثر نافع دارد.

۴- یکصد گرم از عصاره ی تازهی آن را با روغن کنجد مخلوط کنید و بخورید. مسهل قوی بلغم است.

۵- بوییدن تازه ی آن مقوی دماغ است.

6-نشستن در آب دم کرده ی آن برای رفع بیرون آمدگی مقعد مفید است.

۷- آب جوشانده ی آن را نیمه گرم در بینی بکشید. گرفتگی بینی را باز می کند.

۸ اکتحال آن دید چشم را افزایش میدهد، رافع خفقان، سردرد، سرگیجه، درد چشم و گوش و درد دندان می باشد، برای التیام زخم های دهان مفید است.

۹- شیرهی تازهی آن را صاف کرده و به صورت قطره در چشم بچکانید. برای تسکین درد چشم و تقویت آن نافع است و از آمدن چرک جلوگیری کرده و زخم چشم را التیام می بخشد.

۱۰- با آب دمکرده ی آن قرقره و شست وشو کنید. برفک دهان را برطرف می کند، مسکن دردهای گرم دندان است، رافع سستی لثه ها و زخم های دهان میباشد.

۱۱۔ مالیدن اسانس روغنی آن ضدعفونی کننده است و روماتیسم را نیز درمان می کند.

۱۲- اگر تازهی آن را بکوبید و آب آن را بگیرید و به مقعدی که بیرون آمده باشد بمالید، به جای خود می رود.

۱۳- افرادی که به علت ضعف و سستی پیاز مو یا ضعف پوست بدن و یا تجمع مواد چربی در بن موهایشان موی بدن آنان می ریزد، برگ مورد و جفت را با هم بجوشانند و آب صاف کرده ی آن را روزی سه بار به آن محل بمالند، مؤثر خواهد بود.

۱۴- ضماد تازهی آن با سرکه به پیشانی برای قطع خونریزی از بینی نافع است، اگر بر سر گذارده شود، برای خشک کردن زخم های سر نافع میباشد.

۱۵- ضماد آن با روغن گل سرخ و زردهی تخم مرغ، سرگیجهي حادث از ضربهی شدید را تسکین می دهد.

۱۶- کمپرس آب دمکرده ی آن برای تسکین درد مفاصل و درد استخوان شکسته، تسریع در ترمیم و جوش خوردن آن و همچنین برای جلوگیری از ریزش مو بسیار نافع است.

۱۷- گرد خشک آن را به موضع بمالید. برای رفع بدبویی زیر بغل و کنج ران مفید است.

۱۸- آن را بپزید، بعد بکوبید و با زیرهی کرمانی نرم شده مخلوط کنید، بعد آن دو را با زردهی تخم مرغ و روغن گل سرخ نیمه گرم مخلوط کرده و روی کرباس آب ندیده ای گذاشته و به کمر بچسبانید. برای رفع گرفتگی و ضربه و درد و سستی اعضا بسیار نافع است.

۱۹- ضماد آن برای درمان بواسیر و ورم بیضه مفید است، محلل و مسکن ورم های گرم، مخملک، جراحتها، داخس یا عقربک و زخمهای کف دست و پا می باشد، برای رفع گرفتگی و درد پاشنه ی پا مفید است.

خواص درمانی تخم مورد : ۱- اگر خورده شود، بادشکن است، برای درمان اسهال های ساده و اسهال خونی و بند آوردن خون روی از هر عضو مفید است، برای التیام زخم های داخلی نافع میباشد، روماتیسم را درمان میکند، مقوی معده است، برای رفع سوزش مجرای ادرار و زخم مثانه مفید می باشد.

٢- عصاره ی تازهی آن را بگیرید و بخورید. مدر و قاعده آور است.

٣- نوشیدن آب دمكرده ی آن برای درمان سرفه، خون روی از سینه و دردهای ریه نافع است، قاطع اسهال های مزمن می باشد.

۴- آن را با سرکه ی رقیق بپزید و ضماد کنید. برای رفع سستی مفاصل مفید است، تریاق مفیدی در مورد گزش عقرب می باشد، برای رفع سردردهای بلغمی و صفراوی شدید مفید است.

پوست ریشه ی مورد خواص درمانی: آن را نیم کوب کرده و بجوشانید و آب آن را صاف و شیرین کرده بنوشید. در معالجه ی اسهال اثر شایانی دارد.

بخشهای دارویی: برگها (به صورت خشک شده و به عنوان منبع تهیه روغن فرار)، شاخهها و سرشاخه های گلدار و تازه.

اثر مورد در درمان عفونت های ناشی از سرماخوردگی، احتمالا مربوط به اثرات گندزدا و از بین برنده ترشح برونشی اسانس موجود در آن می باشد.

عصاره های آبی برگ عليه Pseudomonas aeruginosa و دیگر سویه های باکتری تجمع یابنده در نواحی دچار سوختگی و نیز دیگر سویه های باکتریایی اثر مناسبی دارد (2002 Appendino و Al- Saimary  موارد مصرف: روغن فرار مورد: موارد تأیید نشده از روغن فرار مورد در طب سنتی به صورت خوراکی برای درمان عفونتهای حاد و مزمن ناحية تنفسی مانند برونشیت، سیاه سرفه، سل ریوی و همچنین جهت درمان ناراحتیهای مثانه، اسهال، بواسیر و ابتلاء به کرم استفاده می گردد. برگ مورد موارد تأیید نشده: موارد استفاده از برگ مورد در طب سنتی و جهت مصارف خوراکی شامل اسهال، بواسیر، پروستاتیت، برونشیت، سینوزیت، سل و سرماخوردگی است. در مصارف موضعی نیز از آن برای درمان عفونتهای گوش، خستگی و لوکوره استفاده میشود. |. طب سنتی اسلام و ایران: این گیاه در مکتب مذکور به نام «آس» خوانده شده، سرد در درجه اول و خشک در درجه دوم است. موجب احتباس اسهال و تعریق گردیده، مالیدن آن به بدن در حمام سبب تقویت جسم و کاهش رطوبتهای زیرجلدی می گردد. مالیدن جوشانده آن بر نواحی دچار شکستگی استخوان جوش خوردن استخوانها را تسهیل می نماید. روغن، عصاره و جوشانده این گیاه (به ویژه میوه آن) ریشه مو را تقویت نموده مانع ریزش آن می گردد. استعمال جوشانده دانه آن در روغن زیتون مانع ترشح عرق گردیده و عرق سوختگی ها را نیز بهبود می بخشد. استعمال موضعی جوشانده برگ خشک آن بوی بد زیر بغل و کشاله ران را از بین می برد. این گیاه ورمهای گرم را تسکین داده در بهبود سرخی چشم، تبخال، زخمهای چرکین و غیره مفید است. جوشانده آن در روغن زیتون جهت بهبود سوختگی ها مؤثر می باشد. ضماد جوشانده آن در شراب سستی مفاصل را بهبود می بخشد. گیاه مذکور خونریزی بینی را بند آورده و ضد شوره است. چکاندن آب آن در گوش، زخم های چرکین گوش را بهبود بخشیده و مضمضه با آب آن در درمان سستی لثه مؤثر میباشد. این گیاه مسکن چشم درد بوده، مقوی قلب و ضد طپش قلب می باشد. ضماد آن در درمان بواسیر، افتادگی مقعد و رحم و نیز اور کیت مفید است.

مصرف: روغن فرار مورد روش مصرف: مورد به صورت انواع فرآورده های درمانی دارویی، جهت مصارف خوراکی در دسترس می باشد. فرآورده ها: جهت تهیه دمکرده، ۱۵ تا ۳۰ گرم روغن فرار گیاه به یک لیتر آب افزوده شده به مدت ۱۵ دقیقه به حال خود رها شود. مقدار مصرف: از 2/0 گرم گیاه در یک وعده به صورت خوراکی استفاده شود. نگهداری اسانس گیاه را می بایست دور از نور و در ظروف کاملا سربسته نگهداری نمود. برگ مورد: فرآورده ها: جهت تهیه دم کرده می بایست ۱۵ تا ۳۰ گرم برگ گیاه را با یک لیتر آب مخلوط نمود و آن را به مدت ۱۵ دقیقه به حال خود رها کرد. نیز با افزودن ۳۰ گرم برگ مورد به یک لیتر آب پس از مدت اندکی تهیه میشود. مقدار مصرف: مقدار متوسط مصرف روزانه برگ پودر شده گیاه، ۵ گرم پیش از صرف غذا است. روزانه ۳ فنجان دم کرده آن نوشیده شود. محلولهای شستشو نیز چند بار در روز استفاده گردند.

میوه خشکی آن برای رفع خونرویها و شیره میوه تازه آن به عنوان مقوی معده، مدر و جوشانده میوه آن در شراب، به عنوان قابض و التیام دهنده زخم ها بکار می رفته است.

و استفاده درمانی از مورد در قرون وسطی چندان معمول نبود و فقط از قرن ۱6 میلادی به بعد که گیاه شناس و طبيب معروف به نام Matthiole ، آنرا از گیاهان مشابه بكلی تفکیک کرد و اثر مقوی معده و رفع ورم روده و دیسانتری برای آن ذکر نمود، استفاده از آن بین مردم معمول گردید.

قسمت مورد استفاده این درختچه، برگ، میوه و برجستگی هائی است که بر روی ساقه آن ظاهر می شود وگال ( Galle ) نام دارد.

خواص درمانی اثر درمانی مورد مربوط به اسانسی است که در اعضای مختلف آن، مخصوصا در برگی گیاه یافت می شود.

مورد، اثر ضدعفونی کننده و ضد طفیلی دارد و از آن در مصارف داخلی و استعمال خارج می توان استفاده بعمل آورد بعلاوه مقوی معده، نیرو دهنده و قابض میوه آن است.

مورد در مصارف داخلی بیشتر جهت رفع بیماری های دستگاه تنفسی و مجاری ادراربکار می رود. مصرف آن به همان اندازه که در مرحله حاد برونشیت ، یعنی موقعی که بیمار تب دار است و همچنین در نزله های خشک، اثر مفید ندارد و حتی ممکن است مضر نیز باشد، به همان اندازه به مجردی که تب بیمار قطع گردید و بیماری، مراحل اولیه را طی نمود و خلط فراوان به صورت چسبنده و یا روان و چرکین از ریه خارج شد، اثر مفید ظاهر می نماید. مصرف فرآورده های مورد در برونشیت های عفن ( Bronchite fetide ) ، آسم نزله ای ، فراخ شدن ناحیه ای یا عمومی برونش ها، موجبات تسهيل خروج اخلاط را فراهم می سازد.

در موارد سرفه، اگر مورد مصرف شود باعث می گردد که سرفه کردن بیمار زیاد شود وسپس تدريجة منتهی به از بین رفتن کامل این ناراحتی گردد ضمنا با مصرف آن، حالت تحریک کمتری به بیمار دست دهد.

سابقا با توجه به سه خاصیت نیرودهنده، قابض و ضدعفونی کننده مورد، آنرا در موارد ضعف عمل دستگاه هضم، اسهال، ترشحات مهبلی و خونرويها بکار می بردند ولی امروزه تدریج مصرف آن در موارد مختلف کم گرديده است.

در استعمال خارج، از مورد در رفع بیماریهای جلدی و مواقعی که بعلت بروز دانه های جلدی، پوسته های کوچک وسفید رنگ در پوست ظاهر می شود و در Psoriasis ، می توان استفاده بعمل آورد. غرغره جوشانده آن درضدعفونی کردن و رفع تحریک مخاط دهان مؤثرواقع می گردد.

صور داروئی۔ دم کرده ۲5 درهزار برگ به مقدار ۲ فنجان در روز گرد برگ به عنوان مقوی معده و ضدعفونی کننده به مقدار و گرم قبل از هرغذا۔ اسانس برگ به مقدار 5 گرم قبل از هر غذا به عنوان رفع عوارض برونشیت (مصرف اسانس در مصارف داخلی امروزه متروك گردیده است)

اسانس مورد اثر ضدعفونی کننده، بند آورنده خون و آرام کننده دارد.

از اسانس مورد درتهیه شیاف جهت درمان بواسیر و از برگ مورد برای تهیه محلول های شستشوی زخم های چرکین، به صورت کمپرس استفاده به عمل می آید. از برگ و گل مورد، نوعی آب مقطر به نام Eau d Ange

' تهیه می شود که معطر ودارای اثر قابض است و سابقا مصرف زیاد داشته است.

مورد با استفاده طبی آس: برگ، تخم، روغن و ریشه است. مورد نافع خونریزی، ریزش عرق، نفخ، اسهال، دل پیچه، ضعف معده، ریزش مو، خفقان، ضعف قلب، سردرد، اسهال خونی، ضعف اشتها، بواسیر، ضعف معده و روده، سفیدی مو، سوختگی بدن، کک و مک و کچلی قارچی می باشد. مقدار خوراکش از نیم تا یک مثقال است.

خواص: مقوی قلب، دافع خفقان و ضعف قلب، دافع بوی بد عرق، حابس اسهال و عرق، مقوی موی سر و نافع سردرد است. محلل، جاذب و مقوی است. بوئیدن آن برای خارج نمودن رطوبات از مغز و تقویت آن مفید است. آشامیدن آن جهت غش و سردردی که بر اثر بلغم ایجاد شود نافع است. خوردن میوه و برگش با شربت جهت تقویت معده و جگر، رفع یرقان و اسهال استفاده می شود و نیز مدر شیر، سنگ شکن و باعث جلوگیری از ریزش بول می باشد، شیاف آن دافع کرم مقعد است. قابض، حابس خون، بند آور عرق بدن، باد شکن و نافع اسهال و دل پیچه است. شربت حب الاس یک مرکب دوای یونانی است که برای تقویت معده خورده می شود، روغن برگ آس موی سر را سیاه و بلند می کند. خون ریزی هر عضو را بند می آورد، برگ آن نافع سوختگی است، ضماد آن ورم ها و سردرد را تسکین و بوی عرق بدن را از بین می برد، شربت آن اسهال را بند می آورد، همچنین بند آور جریان خون از معده و مقوی قلب می باشد. نافع آسم نزله ای و غرغره آن ضد عفونی کننده است و تحریک مخاط دهان را رفع می کند. مالیدن جوشانده آن در پسورپازیس موثر است. آس در نسخه های بواسیر، درد شکم، اسهال خونی و ضعف اشتها و روده ها استفاده شده است.

پلینی نوشته است که: آس نافع اسهال خونی، زخمهای جلدی، التهاب چشم، عقرب گزیدگی، التهاب مثانه، لكوريلا سیلان رحم) و جوشهای دهان است. عصاره آن مدر و لكن قابض معده است. روغن آن نافع امراض جلدی، سوختگی بدن، ورم جلدی صفراوی، خونریزی از گوش، ریزش مو، ظفره (ناخنک در چشم) و ورم بیضه ها می باشد. خوراک گرد آن از ۱ تا ۴ گرم برای امراض مثانه، سیلان خون از رحم و عرق زیاد نافع و جوشانده آن در برونشیت کهنه مفید است. جديدة روغن فراری از آس تهیه کرده اند که به عنوان ضد عفونی کننده پوست استعمال می شود، که خوراک آن ۶% تا ۹٪ گرم می باشد. کسی که آن را به طور داخلی استعمال کند از ادرارش بویی استشمام می شود و رنگ ادرار را تغییر می دهد.

عوارض جانبی

تذکر: برای سردردهای گرم و زکام مضر است، اسراف در بوییدن آن موجب بی خوابی می شود. مصلح آن: زنبق و گل بنفشه میباشد.

موارد منع مصرف: استفاده خوراکی از این گیاه در صورت ابتلاء به بیماریهای التهابی دستگاه گوارش یا مجاری صفراوی و یا در صورت وجود بیماری های شدید کبد ممنوع می باشد.

عوارض عمومی: تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف بجای مقادیر درمانی گیاه مزبور شناسایی نشده است. با این وجود استفاده خوراکی آن در موارد نادر، منجر به تهوع، استفراغ و اسهال گردیده است.

استفاده در طب كرمان: فرآورده های محتوی روغن فرار مورد را نمی بایست بر روی صورت کودکان و خردسالان استفاده نمود، چرا که مصرف آن ممکن است منجر به اسپاسم دهانه حنجره، اسپاسم برونشی، حملات آسم مانند و حتی نارسایی تنفسی گردد. مصرف بیش از حد: مصرف بیش از حد روغن فرار مورد (بیش از ۱۰ گرم) به دلیل مقدار زیاد سینئول موجود در آن، ممکن است منجر به مسمومیت های کشنده شود. علائم مسمومیت شامل کاهش فشار خون، اختلالات گردش خون، غش و نارسایی تنفسی می باشد. برای درمان مسمومیت، فرد مسموم را به جهت خطر بلع، نمیبایست وادار به استفراغ نمود. اقدامات درمانی پس از تجویز زغال فعال شامل مداوای اسپاسم ها با تزریق درون وریدی دیازپام، درمان قولنج با آتروپین و جایگزینی الکترولیت میباشد. همچنین جهت درمان اسیدوز احتمالی می۔ بایست به انفوزیون درون وریدی سدیم بیکربنات اقدام شود. لوله گذاری و تنفس اکسیژن نیز ممکن است ضروری باشد.

باید توجه داشت که فرآورده های مورد نباید به مقادیر زیاد و بی رویه و یا برای مدتی طولانی بکار رود زیر براثردفع اسانس از راه دستگاه تنفس ، مخاط برونش ها تحریک گردیده عوارض ناراحت کننده ایجاد می شود بطوری که ممکن است به جای از بین رفتن سرفه بیمار، موجبات تشدید آن و افزایش ترشحات مخاطی فراهم شود و حتی در مسلولین ممکن است موجب پیدایش اخلاط۔ خونی گردد.

mood_bad
  • هنوز نظری ندارید.
  • یک دیدگاه اضافه کنید